Կառավարության ներդրումային ծրագրերը

Կառավարությունը պատրաստել է և փորձում է ակտիվորեն ներկայացնել մի քանի խոշոր ներդրումային ծրագրեր, որոնք պետք է հետաքրքրություն առաջացնեն պոտենցիալ ներդրողների համար և ամենակարևորը դրսից ներդրումներ բերեն Հայաստան: Հիմնական առաջնահերթություններն են` տրանսպորտային ենթակառուցվածքները, մետալուրգիան, էներգետիկան, շինարարությունը և հատուկ նյութերի արտադրությունը: Ներկայացնենք այդ նախագծերը, որոնք տեղադրված են «Տնտեսական զարգացման և ներդրումների» նախարարության կայքէջում: Արդյո՞ք դրանք իրականություն կդառնան, դժվար է ասել, համենայնդեպս անդրադառնանք դրանցից կարևորներին:

1. Եվ այսպես` տրանսպորտային ոլորտի ներդրումային նախագծերից է Հյուսիս–հարավ ավտոմայրուղու կառուցումը, որի ավարտը նախատեսված է 2020 թ.–ին, իսկ ընդհանուր ներդրումները կազմելու են՝ 2–3 միլիարդ ամերիկյան դոլար: Այն ավարտին հասցնելու համար դեռևս անհրաժեշտ են 0,7–1,7 միլիարդ դոլարի ֆինանսական միջոցներ:

2. Լեռնամետալուրգիայի ոլորտի զարգացման համար նախատեսվում է կառուցել նոր պղնձաձուլական գործարան, որի նախագծի իրականացման համար նախնական գնահատականով անհրաժեշտ է 400–450 միլիոն դոլար, տարեկան 80 հազար տոննա պղինձ արտադրելու համար: Տարեկան շահույթը կկազմի 28,8 միլիոն դոլար, ներդրումների հետգնումը՝ 13,8 տարի:

3. Էներգետիկ ոլորտի զարգացման կարևոր նախագծերից են՝ 66 ՄՎտ հզորության «Լոռիբերդ» հիդրոկայանի կառուցումը, որի ներդրումների ծավալը գնահատվում է՝ 122 միլիոն դոլար: Ապա, Դեբեդ գետի վրա կառուցվող «Շնող» հիդրոկայանի կառուցումը, որը կունենա 76 ՄՎտ հզորություն, որի իրականացման համար նախատեսվում են 120–150 մլն ամերիկյան դոլարի ներդրումներ:

4. Այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտում նախատեսվում է «Սեմյոնովկա» հողմակայանի կառուցումը՝ 35 ՄՎտ հզորությամբ, որի համար նախատեսվում են 45,8 մլն եվրո ներդրումներ, և «Զոդ» հողմնակայանի կառուցումը, որը կունենա 20 ՄՎտ հզորությամբ, նախատեսվում են 27 մլն եվրո ներդրումներ: Երկրաջերմային էներգետիկայի կայացման համար՝ «Ջերմաղբյուրի» կայանը կունենա 25 ՄՎտ հզորություն և պահանջվում են 44 մլն դոլարի ներդրումներ, իսկ «Քարքառի» կայանը՝ 28 ՄՎտ հզորություն և պահանջվում են՝ 106 մլն եվրո ներդրումներ:

5. Խոշոր նախագիծ է Երևանի կենտրոնում 33–րդ թաղամասի կառուցումը 5 հա տարածքի վրա, շինարարությունը կտևի 3–4 տարի և ընդհանուր նախագիծը կարժենա մոտ 300 մլն ամերիկյան դոլար:

6. Նախատեսվում է ոսկու կորզման ֆաբրիկայի կառուցում, որտեղ կստացվի բարձր մաքրությամբ ոսկի: Այն կգործի Հայաստանում գործող մի քանի ոսկու և այլ մետաղային հանքերի հենքի վրա: Ոսկու աֆինաժի ֆաբրիկայի կառուցման նախնական արժեքը՝ 20 տոննա ոսկու ստացման դեպքում կկազմի 10–12 մլն ամերիկյան դոլար:

7. Ենթակառուցվածքների զարգացման նախագիծ է՝ «Հարավային Հայաստան» երկաթգծի կառուցումը (հայտնի է Իրան–Հայաստան երկաթուղի անվանմամբ), որը կունենա՝ 304,7 կմ և 15,5 մլն տոննա մինչև 2025 թվ.–ը, իսկ 2035 թվ.–ից 18,3 մլն տոննա բեռնափոխադրումների հզորություն: Այս նախագծի արժեքը գնահատվում է 3,2 մլրդ դոլար:

8. Այստեղ մեկ այլ խոշոր նախագիծ է նաև «Զվարթնոց» օդանավակայանից դեպի Երևանի կենտրոն և այլ շրջանների միջև հասարակական տրանսպորտի ուղիների կառուցումը: Մասնավորապես՝ մետրոյի գծի կառուցում դեպի Չարբախ կայարան (951,4 մլն դոլար), Երիտասարդական կայարանից Մալաթիա երկրորդ մետրոյի գծի կառուցումը՝ (1,7 մլրդ դոլար), երկաթգծի կառուցում՝ Դավիթաշենից դեպի Մալաթիա, ապա Սասունցի Դավիթ (379 մլն դոլար) և էքսպրես ավտոբուսային գծի կառուցում «Զվարթնոցից» դեպի կենտրոն՝ 0,5 մլն դոլար նախագծային արժեքով:

9. Նախատեսվում է նաև բազալտի հիմքի վրա ստեղծվող թթվակայուն նյութերի արտադրության գործարան, որի նախագծի արժեքն է 5 մլն դոլար: Ինչպես նաև պեռլիտի հումքի վրա ստեղծվող ջերմակայուն նյութերի 100 հազար մետր խոր. արտադրողականությամբ գործարան և որի նախագծային արժեքն է 10–12 մլն ամերիկյան դոլար: Ներդրումներ են հարկավոր նաև հատուկ պինդ ապակու արտադրության գործարանի կառուցման համար՝ 15 միլիոն դոլար արժեքով:

10. Ներկայացվել են նաև գորգերի արտադրության ներդրումային նախագիծ՝ 1,5–2 մլն արժեքով:

Սրանք են 2 տասնյակի հասնող և մոտ 10 միլիարդ ընդանուր արժեք ունեցող այն հիմնական ներդրումային նախագծերը, որոնք, ըստ կառավարության, կարևոր են տնտեսության զարգացման համար:

Նորայր Սարգսյան