Ի՞նչ կստանա Թուրքիան Ադրբեջանում որպես հաղթող. Բաքուն կարող է պաշտոնապես խնդրել ռուս խաղաղապահներին լքել իր տարածքը
Ուշադրության կենտրոնումՌուսական Репортер կայքը վերլուծական հոդվածում անդրադարձել է Թուրքիայի ակնկալիքներին Ադրբեջանից` որպես արցախյան պատերազմում հաղթած կողմ:
Հոդվածում նշվում է, որ պատերազմն ավարտվել է Հայաստանի կատարյալ պարտությամբ: Թուրքիայի միջամտությունը հնարավորություն տվեց Բաքվին մեկուկես ամսվա ընթացքում վերականգնել վերահսկողությունը չճանաչված հանրապետության առանցքային դիրքերի նկատմամբ: Հիմա միակ ինտրիգն այն է, թե Անկարան ինչ կստանա Հարավային Կովկասում որպես երկրորդ հաղթող:
Թուրքերը կարող են շահագրգռված լինել շատ բաներում, մասնավորապես`դեպի Կասպից ծով և հետագայում դեպի Կենտրոնական Ասիա ելքով, որտեղ նրանք ավելի շատ հնարավորություններ կստանան մշակելու ածխաջրածնային ռեսուրսները, վերահսկելու բեռների հոսքերը և կառուցելու հիպոթետիկ «Թուրանի բանակ»-ը: Մեծ հաշվով, Անկարան արդեն իսկ առաջ է գնացել այս հարցում ՝ Հայաստանի տարածքով «ճեղքելով» ցամաքային միջանցք, որն ի վերջո երկաթուղով կկապի Թուրքիայի միջերկրածովյան ափը և Ադրբեջանի Կասպից ծովափը: Լավ բոնուս կլինի Անդրկովկասում թուրքական ռազմաբազայի բացումը, որը ենթակառուցվածքների ներդրումների անվտանգության երաշխավոր պետք է լինի, բայց այս հարցում արտահայտվում են տրամագծորեն հակառակ տեսակետներ:
Հազիվ էր Հայաստանը ճանաչել իր կապիտուլյացիայի փաստը, երբ Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը առաջինը խոսեց թուրք խաղաղապահներին Լեռնային Ղարաբաղ բերելու հնարավորության մասին: Ռուսաստանի արտգործնախարարությունը հերքել է նրա խոսքերը ՝ հապճեպ հայտարարելով, որ այնտեղ թուրք խաղաղապահներ չեն լինի, դիտորդական կենտրոնում միայն դիտորդների տեղ կա: Բայց Անկարան ակնհայտորեն այլ կարծիք ունի այս հարցում: Sabah լրատվական գործակալության փոխանցմամբ ՝ Թուրքիայի խորհրդարանը երկու օր առաջ սկսել է բանաձևի մշակումը, որը թույլ կտա զինված ուժեր տեղակայել Լեռնային Ղարաբաղում: Նկատի ունեցեք, որ խոսքը զորքերի մասին է, և ոչ թե ինչ-որ «դիտորդների»: Որտեղ է տեղակայվելու թուրքական բանակը, պիտի որոշի նախագահ Էրդողանը:
Հոդվածագիրը փորձել է հասկանալ, թե ինչ կարող է հակադրել սրան Մոսկվան: Նախ, Լեռնային Ղարաբաղը դե յուրե Ադրբեջանի տարածք է, այս հանրապետությունը չի ճանաչվում ոչ Ռուսաստանի, ոչ էլ հենց Հայաստանի կողմից:
Երկրորդ, ռազմական պարտության արդյունքում այս չճանաչված հանրապետությունը փաստացի դադարել է գոյություն ունենալուց: Ռուս խաղաղապահները անցումային ժամանակահատվածում պահպանում են Ստեփանակերտը, հայ բնակչությունն արդեն սկսել է արտագաղթը:
Երրորդ՝ նախագահ Ալիևը, որպես հաղթող, շեշտել է, որ «Լեռնային Ղարաբաղի առանձին շրջանները» չեն ունենա որևէ «հատուկ կարգավիճակ»:
Այսինքն սա «Ադրբեջանի տարածքն է (հոդվածագիր)», որի նկատմամբ Բաքուն միջազգային պարտավորություններ չունի, ռազմական ուժի միջոցով կարողացավ վերականգնել իր վերահսկողությունը տարածքների նկատմամբ: Ի՞նչն է խանգարում երկու ինքնիշխան պետություններին ՝ Թուրքիային և Ադրբեջանին, իրար մեջ վերջինիս տարածքում, մասնավորապես ՝ Լեռնային Ղարաբաղում, թուրքական զորքերի տեղակայման վերաբերյալ պայմանավորվածություն ձեռք բերել: Արդյո՞ք նրանց պետք է հետաքրքրի Ռուսաստանի արտգործնախարարության կարծիքը: Ավաղ, սա ավելորդ է:
Ի՞նչ կլինի, երբ պարտվող հայկական կողմը կատարի ապառազմականացման պահանջները, և բնակչությունը, որը չի համաձայնի ապրել նոր վարչակազմի օրոք, վերջապես կհեռանա: Ճիշտ է, Բաքուն պաշտոնապես կխնդրի ռուս խաղաղապահներին լքել իր տարածքը: Եվ եթե Մոսկվան սկսի ձգձգել դա, ապա արդեն Ղարաբաղում տեղակայված սիրիացի ահաբեկիչները կկազմակերպեն ջարդ ռուսների համար՝ շարունակաբար գրոհելով անօդաչու սարքերով: Ի դեպ, հենց թուրքական անօդաչու սարքերն են, որոնք իրավամբ համարվում են այս պատերազմի հաղթանակի զենքերը: Հեռանկարներ չեն ուրվագծվում:
Ինչպե՞ս կարող է Ռուսաստանը կանխել Ադրբեջանում թուրքական ռազմաբազաների հայտնվելը. ընդհանուր առմամբ, ոչ մի կերպ:
Հիշեցնենք, որ նոյեմբերի 9-ին Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները Լեռնային Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների տեղակայման շուրջ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել, ստորագրվել է հայտարարություն:
Ռուս խաղաղապահների մի մասն արդեն Արցախում է։ Նոյեմբերի 11-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանն ընդունել է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում հրադադարի ռեժիմի վերահսկման նպատակով ժամանած ՌԴ խաղաղապահ զորակազմի հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Ռուստամ Մուրադովին: Հանդիպմանը քննարկվել են խաղաղապահ առաքելության կազմակերպման և իրականացման հարցեր։