Պայքար ծխախոտի դեմ, բայց ինչո՞ւ...

Մենք գիտենք, որ...

Ծխելու դեմ պայքարում են այն պատճառով, որ դա վնասակար է առողջությանը: 

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Ի սկզբանե ծխելու դեմ պայքարել են բոլորովին այլ պատճառով: Վաղ ժամանակներում համարվում էր, որ բերանից ծուխ արձակող մարդը դիվահար է: Ծխախոտը առաջին եվրոպացիների, ավելի կոնկրետ՝ իսպանացիների ձեռքն է ընկել դեռ Քրիստաֆոր Կոլումբոսի ժամանակներում: Հնդկացիներն այն որպես նվեր տվել են մեծ ծովագնացին, սական նա չի գնահատել հնդկացիների այդ առատաձեռնությունը և նվերը ծովն է նետել: 

Իրականում իսպանացիները այն ժամանակ չգիտեին, թե ինչ պետք է անել այդ չորացրած բույսի տերևների՝ ծխախոտի հետ: Հետագայում հենց իսպանացիներն են առաջին անգամ սկսել պայքարը ծխախոտի դեմ: Բանն այն է, որ նրանք նկատել են ահավոր պատկեր՝ մարդու բերանից ծուխ է դուրս գալիս: Պարզ է, որ այդ պայքարը նրա համար չէր, որ այդ մարդը քայքայում է իր առողջությունը: Իսպանացիները ընդամենը որոշեցին, որ այդ մարդը դիվահար է: Եվ ինչպես ընդունված էր այն ժամանակ, սուրբ ինկվիզիցիան այդ առաջին ծխող եվրոպացուն դատապարտեց ազատազրկման (սա դեռ թեթև պատիժ էր): Իսկ այդ եվրոպացին Կոլումբոսի արշավախմբի նավաստի Ռոդրիգո դե Խերեսն էր, և, կարելի է ասել, նա հակածխախոտային պայքարի առաջին զոհն էր: Դա եղել է 1501 թվականին: Այս դեպքից ընդամենը 30 տարի անց Եվրոպայում սկսեցին առաջանալ առաջին ծխախոտային պլանտացիաները, և այդ ամենը կատարում էին նորից իսպանացիները: Այս ամենով հանդերձ, հակածխախոտային պայքարը շարունակվում էր, իսկ ծխելը չէր դասվում, այսպես կոչված, բարի գործերի շարքին: 1575 թվականին Իսպանիայի կաթոլիկ եկեղեցին օրենքով արգելել է ծխել աղոթքի վայրերում: 1603 թվականին Անգլիայի թագավոր Յակով 1–ինը, որը մշտապես արտահայտվում էր ծխելու դեմ և այն համարում սատանայի հայտնագործություն, յուրատեսակ գիտական աշխատություն է գրում A Counterblaste to Tobacco (ըստ իմաստի, մոտավորապես «Ծխելու վնասները» գրքույկի նման մի բան): Այդ աշխատությունում թագավորը ծխելը համարում է «անաստված վայրենիների զզվելի սովորություն», իսկ ավելի կոնկրետ՝ ֆրանսիացիների և իսպանացիների սովորություն: Բանն այն է, որ այստեղ ևս խոսք չի եղել ծխելու վնասների մասին, այն ընդամենը համարվել է դիվահարություն:

1624 թվականին Հռոմի պապ Ուրբան 8– րդը ծխելու դեմ լուրջ պայքար է սկսում: Ծխելու դեպքում պատիժն այն էր, որ մարդուն հեռացնում էին եկեղեցուց: Երկու տարի անց նման որոշում է ընդունում նաև հունական ուղղափառ եկեղեցին: Ծխելու և ծխախոտ աճեցնելու արգելք է դրվում նաև Ռուսաստանում և Մերձավոր Արևելքում: Չնայած այս ամենին՝ իսպանացիները շարունակում էին ծխախոտ աճեցնել իրենց պլանտացիաներում, քանզի պարզվեց, որ դա շատ եկամտաբեր գործ է:

Միայն 1761 թվականին է անգլիացի բժիշկ Ջոն Հիլլը իրականացրել կլինիկական հետազոտություններ և հրատարակել իր առաջին աշխատանքը ծխելու վնասների մասին: Իսկական հակածխախոտային պայքարը առաջին անգամ իրականացվել է ԱՄՆ–ում 1830 թվականին: Ամենահզոր հակածխախոտային պայքարը իրականացվել է 1934 թվականին նացիստական Գերմանիայում, ընդ որում՝ դա պետական մակարդակով առաջին հակածխախոտային պայքարն էր (եթե չհաշվենք եկեղեցու պայքարը «դիվահարների» դեմ): Ներկայում ծխելու դեմ պայքար իրականացնում են բոլոր երկրները, և այդ ամենը համակարգում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը:

Համարվում է, որ ժամանակին ամենագրագետ և մասսայականացված հակածխախոտային պայքարը իրականացվել է հենց նացիստական Գերմանիայում: Ներկայիս բոլոր հակածխախոտային միջոցառումները ստեղծվել են հենց այն ժամանակ: Իհարկե, հետագայում պարզվել է, որ այս ամենը մեծ օգուտ չի տվել: Անձամբ Հիտլերը երիտասարդ տարիներին եղել է մոլի ծխող (օրական միջինը 40 գլանակ), բայց հետո այդ սովորությունը կտրուկ թողել է և հանդիսացել է հակածխախոտային պայքարի առաջամարտիկ: Նա համարում էր, որ ծխախոտը «հնդկացիների վրեժն է սպիտակամորթներից, որոնք էլ հնդկացիներին ժամանակին թունավորել էին «կրակե ջրով» (ալկոհոլով)»:

 

Արցախի «Արդարություն» կուսակցության հայտարարությունը Աշխարհի ամենախելացի և գեղեցիկ ուսուցիչներն ապրում են Զապորոժիեում. Արտաշես Սարգսյան (լուսանկարներ) Հենց նոր հեռախոսազրույց ունեցա Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Ա-ի հետ. Փաշինյան «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի հայտարարությունը ՀՀ վարչապետը գրառում է արել Նիկոլ Փաշինյանը հրահրում է վտանգավոր եւ արկածախնդիր գործընթաց. ՀՀԿ Ես մինչեւ վերջ կգնամ․ Փաշինյանը «լայվ» մտավ Վաղը ամբողջական տեսակետ կհայտնենք․ ԲԴԽ նախագահ Գագիկ Հարությունյան Սա ոչ թե դիկտատուրա է, այլ ուղիղ ճանապարհ դեպի բացարձակ ավտորիտարիզմ` լրջանալու պահն է․ Շարմազանով Դատարանի աշխատանքը կազմալուծելն անընդունելի է. դատավոր Դավիթ Բալայանի արձագանքը՝ Փաշինյանի կոչին Բարձրագույն դատական խորհուրդը նիստ է հրավիրել Փաշինյանի հայտարարության առնչությամբ Ռոբերտ Քոչարյանի ազատ արձակման դեմ բողոքող քաղաքացիների երթն ավարտվեց Դասերը կլրացնենք հեղափոխության երկրորդ փուլից հետո. «Իմ քայլի» պատգամավորը դասադուլի կոչ է անում Երկիրը ունի ղեկավար, ու դա Արմեն Սարգսյանն է․ Արփինե Հովհաննիսյանը հիշեցնում է Գիզայի պայթյունից նախնական տվյալով ՀՀ քաղաքացիներ չեն տուժել. ԱԳՆ
Ամենաընթերցված
Պարոն մարզպետ Դուք պատկերացնում եք քա՞նի միլիոն դո... Պիտի հիասթափեցնեմ պարոն Մարուքյանին․ Լիլիթ Մակունց... Հմայակ Հովհաննիսյանին օգտագործում են, ով ոնց կամեն... Ցեմենտը Հայաստանի համար ռազմավարական նշանակություն... Եթե հարաբերականորեն մոտենանք ՔՈ գործունեությանը, ա... Փաստորեն, ըստ ՔՈ կուսակցության տրամաբանության՝ ժող... ՔՈ-ի մոտ չի ստացվում քաղաքական դիմագիծ ձեռք բերել.... «Քաղաքացու որոշում» կուսակցության դիմումն անգրագետ... «Իմ քայլի» պատգամավորները աշխատող ուսանողների ուսմ... Գ. Ծառուկյանի կառուցած տեքստիլ արտադրության գործար... Տեքստիլ արդյունաբերության ճյուղի զարգացման ակունքն... «Իմ քայլը» խմբակցության իմ որոշ գործընկերներ աչքի ... Մեր ազգի խնդիրը միայն մենք կարող ենք լուծել, ուրիշ... Ի՞նչ հետին նպատակով է Հրանտ Բագրատյանը քծնում «ԱրարատՑեմենտ»-ի բաժնետոմսերի մասնավորեցման մանրամ... Հ. Գևորգյանը քողարկելով Կառավարության որոշման մանր... Հայկ Գևորգյանի «ԱրարատՑեմենտի» մասին արած պնդումնե... ԱրարատՑեմենտ գործարանի վերաբերյալ Հայկ Գևորգյանի հ... ԲՀԿ-ն ի դեմս Գ. Ծառուկյանի պաշտպանում է 1500-ից ավ... Բոլոր նրանց համար, ովքեր չեն հասկացել. Աշխատավոր ժ...
website by Sargssyan