Զեբրի գունավորման գաղտնիքն էլ է բացահայտված

Մենք գիտենք, որ...

Կենդանիները բնության մեջ քողարկվում են գունավորմամբ և աշխատում են ընդունել այն գույնը, որը ունի նրանց շրջապատող աշխարհը: Օրինակ, նապաստակը ձմռանը սպիտակ մորթի է ունենում, որ չերևա ձյան ֆոնին, կամ էլ, ասենք, կոկորդիլոսը կանաչագորշավուն է լինում, ինչպես նրան շրջապատող ջուրն է:

Իրականում միշտ չէ այդպես:

Պարզվում է՝ կան կենդանիներ, որոնց գունավորումը լրիվ հակառակն է, ընդ որում՝ դա ոչ թե նպատակ ունի զգուշացնել մնացածին իր վտանգավորության մասին, ինչպես, ասենք, կրետը, այլ նույնպես անտեսանելի դառնալու համար է: Այդպիսի կենդանու գունավորման տիպիկ օրինակ է զեբրը՝ իր մորթու սև– սպիտակ շերտերով: Տափաստանի դեղնագորշավուն ֆոնի վրա առաջին հայացքից թվում է, թե զեբրն իր վառ արտահայտված իրար հաջորդող սև–սպիտակ շերտավորմամբ խիստ տեսանելի է: Զեբրերի այս սև–սպիտակ գունավորումը յուրահատուկ է յուրաքանչյուր առանձնյակի համար, նույնկերպ, ինչպես մարդու համար՝ մատնահետքը: Զեբրի ձագը այդ գունավորմամբ է ճանաչում իր մորը: Բացի դա, այդ գունավորումը բավականին հաջող պաշտպանում է զեբրին նաև գիշատիչներից և միջատներից: Ավստրալիայի Կվիսլենդի և Լոնդոնի համալսարանների գիտնականները հետազոտություններ են կատարել՝ ստեղծելով զեբրի համակարգչային մոդել և հայտնաբերել, որ սև –սպիտակ շերտավոր նկարը շփոթեցնում է գիշատիչներին և արյունածուծ միջատներին: Դեռևս 20– րդ դարից հայտնի էր, որ կա քողարկման Dazzle camouflage կոչվող ձև՝ տարբեր երկարության և լայնության անկանոն գունավոր շերտերով ներկված ռազմական տեխնիկան քողարկվում է, քանի որ հակառակորդը չի կարողանում աչքաչափով որոշել այդ օբյեկտի չափերը, ձևը, շարժման ուղղությունը, արագությունը և այլն (Razzle Dazzle անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է «խառնաշփոթ»):  Նույնը կատարվում է նաև զեբրին նայող գիշատչի հետ, նա շփոթվում է, բացի այդ, զեբրի վառ գունավորումը նաև կուրացնում է նրան, առաջանում են օպտիկական իլ յուզիաներ, և ստացվում է այնպես, որ զեբրը կարծես թե «անտեսանելի» է դառնում՝ լուծվելով տափաստանի գորշ ֆոնի վրա: Բացի այդ, գիշատիչը հարձակվելուց առաջ պետք է գնահատի զոհի չափերը, հեռավորությունը և որոշի իր շարժման արագությունը, իսկ շարժվող զեբրի դեպքում դա համարյա անհնար է՝ լայն շերտեր կողերին, նեղ շերտեր՝ վզին և մեջքին, և այդ ամենը շարժվում է, որը և ապակողմնորոշում է նայողին: Նույն բարդություններին են հանդիպում նաև արյունածուծ միջատները: Միջատները իրենց ցանցային տեսողության առանձնահատկության պատճառով շատ դժվարությամբ են տարբերակում տարբեր գունավորման շերտերը, նրանք չգիտեն, թե որ գույնի վրա նստեն, որոշել են սպիտակի վրա, բայց շարժվող զեբրի դեպքում այն անմիջապես սևի է փոխվում, իսկ մոտ տարածքից արդեն զեբրը նրանց համար վերածվում է լղոզված հետքի: Զեբրի նման պաշտպանական գունային պատկեր ունեցող այլ կենդանիներ ևս կան, օրինակ՝ զեբրային ձուկը կամ էլ դեղնաշրթունք հարթապոչ օձը և այլն:

Ի դեպ, հավերժական հարցը, թե որն է սկզբից եղել՝ հավը, թե ձուն, միակը չէ: Նման հարց է նաև այն, թե ինչ է զեբրը. «սև շերտերով սպիտակ ձի», թե «սպիտակ շերտերով սև ձի»: Փորձեք գուշակել: Իհարկե, գիտնականները այս հավերժական հարցն էլ են լուծել: Պարզվում է, որ զեբրը «սև ձի է սպիտակ շերտերով», քանի որ էմբրիոնալ վիճակում սաղմը ունենում է մուգ մաշկային ծածկույթ, իսկ զարգացման ավելի ուշ փուլերում առաջանում են սպիտակ շերտեր:

Արցախի «Արդարություն» կուսակցության հայտարարությունը Աշխարհի ամենախելացի և գեղեցիկ ուսուցիչներն ապրում են Զապորոժիեում. Արտաշես Սարգսյան (լուսանկարներ) Հենց նոր հեռախոսազրույց ունեցա Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Ա-ի հետ. Փաշինյան «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի հայտարարությունը ՀՀ վարչապետը գրառում է արել Նիկոլ Փաշինյանը հրահրում է վտանգավոր եւ արկածախնդիր գործընթաց. ՀՀԿ Ես մինչեւ վերջ կգնամ․ Փաշինյանը «լայվ» մտավ Վաղը ամբողջական տեսակետ կհայտնենք․ ԲԴԽ նախագահ Գագիկ Հարությունյան Սա ոչ թե դիկտատուրա է, այլ ուղիղ ճանապարհ դեպի բացարձակ ավտորիտարիզմ` լրջանալու պահն է․ Շարմազանով Դատարանի աշխատանքը կազմալուծելն անընդունելի է. դատավոր Դավիթ Բալայանի արձագանքը՝ Փաշինյանի կոչին Բարձրագույն դատական խորհուրդը նիստ է հրավիրել Փաշինյանի հայտարարության առնչությամբ Ռոբերտ Քոչարյանի ազատ արձակման դեմ բողոքող քաղաքացիների երթն ավարտվեց Դասերը կլրացնենք հեղափոխության երկրորդ փուլից հետո. «Իմ քայլի» պատգամավորը դասադուլի կոչ է անում Երկիրը ունի ղեկավար, ու դա Արմեն Սարգսյանն է․ Արփինե Հովհաննիսյանը հիշեցնում է Գիզայի պայթյունից նախնական տվյալով ՀՀ քաղաքացիներ չեն տուժել. ԱԳՆ
Ամենաընթերցված
Պարոն մարզպետ Դուք պատկերացնում եք քա՞նի միլիոն դո... Պիտի հիասթափեցնեմ պարոն Մարուքյանին․ Լիլիթ Մակունց... Հմայակ Հովհաննիսյանին օգտագործում են, ով ոնց կամեն... Ցեմենտը Հայաստանի համար ռազմավարական նշանակություն... Եթե հարաբերականորեն մոտենանք ՔՈ գործունեությանը, ա... Փաստորեն, ըստ ՔՈ կուսակցության տրամաբանության՝ ժող... ՔՈ-ի մոտ չի ստացվում քաղաքական դիմագիծ ձեռք բերել.... «Քաղաքացու որոշում» կուսակցության դիմումն անգրագետ... «Իմ քայլի» պատգամավորները աշխատող ուսանողների ուսմ... Գ. Ծառուկյանի կառուցած տեքստիլ արտադրության գործար... Տեքստիլ արդյունաբերության ճյուղի զարգացման ակունքն... «Իմ քայլը» խմբակցության իմ որոշ գործընկերներ աչքի ... Մեր ազգի խնդիրը միայն մենք կարող ենք լուծել, ուրիշ... Ի՞նչ հետին նպատակով է Հրանտ Բագրատյանը քծնում «ԱրարատՑեմենտ»-ի բաժնետոմսերի մասնավորեցման մանրամ... Հ. Գևորգյանը քողարկելով Կառավարության որոշման մանր... Հայկ Գևորգյանի «ԱրարատՑեմենտի» մասին արած պնդումնե... ԱրարատՑեմենտ գործարանի վերաբերյալ Հայկ Գևորգյանի հ... ԲՀԿ-ն ի դեմս Գ. Ծառուկյանի պաշտպանում է 1500-ից ավ... Բոլոր նրանց համար, ովքեր չեն հասկացել. Աշխատավոր ժ...
website by Sargssyan