Բուլղարական պղպեղն ամենևին էլ բուլղարական չէ

Մենք գիտենք, որ...

Քաղցր բուլղարական պղպեղի տեսակը ստացել են Բուլղարիայում: Դրա մասին է վկայում հենց անունը:

Իրականում այդպես չէ:

«Բուլղարական պղպեղ» անվանումը օգտագործվում է միայն նախկին ԽՍՀՄ տարածքի երկրներում: Անգամ բուն Բուլղարիայում այդ բանջարեղենին բուլղարական չեն համարում, ինչքան էլ դա հաճելի հնչի իրենց համար: Բուլղարիայում քաղցր պղպեղին ուղղակի «պիպեր» են կոչում: Ընդ որում, այն նույնկերպ է կոչվում նաև այլ երկրներում: Որոշ եվրոպական երկրներում այն «պապրիկա» են անվանում:

«Բուլղարական պղպեղ» անվանման առաջացման մասին մի քանի վարկածներ կան: Ըստ առաջին վարկածի, 17–րդ դարի վերջին և 18–րդ դարի սկզբին Բուլղարիայից Զապորոժիե և Բեսարաբիա գաղթած բուլղարները իրենց հետ բերել են այս քաղցր պղպեղի սերմերը և սկսել մասսայական աճեցնել: Բուլղարիա պղպեղը մուտք էր գործել Օսմանյան կայսրությունից, որտեղ այն արդեն մշակվում էր: Հետագայում, իհարկե, այս մշակաբույսը տարածվել է Ռուսական կայսրության այլ վայրերում և միաժամանակ տարածվել է նաև «բուլղարական պղպեղ» արտահայտությունը: Ըստ մի այլ վարկածի,  1950–60 – ականներին, երբ Բուլղարիան սոցիալիստական երկիր էր, սկսել է ԽՍՀՄ մեծ քանակությամբ արտահանել իր գյուղատնտեսական արտադրանքը, այդ թվում՝ նաև քաղցր պղպեղ: Խանութներում և շուկաներում վաճառողները ապրանքը նկարագրելու համար ուղղակի նշել են, որ դա «բուլղարական պղպեղ» է, այսինքն՝ այնտեղից բերված: Այսպես էլ հենց այդ անունը տարածվել է: Բացի դա, ԽՍՀՄ–ում պահածոների գործարաններ սովորաբար կառուցել են բուլղարները, որոնք սննդի արդյունաբերության այդ ճյուղի մեծ վարպետներ են եղել: Հենց այդ ձեռնարկություններում էլ սկսել են պահածոյացնել քաղցր պղպեղը: Ուղղակի նշենք նաև, որ բուն Բուլղարիայում պղպեղը շատ բարձր է դասվում: Այն ամենուրեք է: Վաճառվում է ինչպես թարմ, այնպես էլ չորացված կամ պահածոյացված վիճակում:

Իսկ ընդհանրապես, քաղցր պղպեղը Կոլումբոսն է Եվրոպա բերել Ամերիկայից: Հնէաբանական պեղումները հաստատում են, որ դեռևս մեր թվարկությունից առաջ 6–րդ հազարամյակում այդ բանջարեղենը մշակել են Մեքսիկայում և Պերուում: Ներկայումս պղպեղի վայրի տեսակներ կան Գվատեմալայում և Մեքսիկայում: Եվրոպայում առաջինը քաղցր պղպեղ սկսել են մշակել իսպանացիները և պորտուգալացիները: Ապա նրանց են միացել Ալժիրը , Իտալիան և Միջերկրածովյան այլ երկրները: Չնայած Ռուսաստան քաղցր պղպեղը հասել է 16–րդ դարում, բայց դրա մասսայական օգտագործումն սկսվել է միայն 18–րդ դարից:

Գոյություն ունի պղպեղի մի հետաքրքիր տեսակ՝ Piper methysticum (Կավա–կավա, կամ էլ` հարբեցնող պղպեղ): Այս տեսակի դեպքում օգտագործում են պղպեղի արմատները: Պոլոնեզացիները ավելի քան 2000 տարի ծամում են այդ պղպեղի արմատները: Կավա–կավայից պատրաստված թեյը ունի տոնուսավորող և հանգստացնող հատկություն, այն շատ տարածված է Ամերիկայում: Բժշկությունում դրանից պատրաստում են հանգստացնող և քնաբեր թուրմ: Սակայն այն օգտագործելը ներկայումս շատ երկրներում, մասնավորապես՝ Ռուսաստանում և Ուկրաինայում, արգելված է: Բանն այն է, որ կավա– կավայի էքստրակտը պետք է պատրաստվի որպես լուծիչ օգտագործելով սպիրտ, էթանոլ կամ ացետոն, ինչն էլ հենց վտանգավոր ազդեցություն է ունենում լ յարդի վրա:

Մարդիկ չեն ցանկանում դատավոր դառնալ, քանի որ Փաշինյանն ուղղորդված վատաբանում է դատավորներին․ Ռուբեն Մելիքյան Ոստիկանները կանգնեցրել են «Տոյոտա Քեմրի» մեքենան եւ ներսում «Մակարով» են հայտնաբերել Վերականգնման վարկերի բանկը 2,7 մլն եվրո դրամաշնորհ կհատկացնի Հայաստանին ՌԴ զարգացումները՝ մանրադիտակի տակ «Ռիսկային չարի՞ք», թե՞ փրկության երաշխիք ՍԴ-ում լինելու եմ 2-րդ դատավորը․ Վահե Գրիգորյան (տեսանյութ) Որքա՞ն աշխատավարձ են ստանում թատրոնների դերասանները Պատգամավոր Հայկ Սարգսյանը տառասխալով գրառում է արել (լուսանկար) Կառավարությունում ծափերով ողջունեցին արդարադատության նորանշանակ նախարարին (տեսանյութ) ԱԺ-ն հաստատեց նախորդ տարվա պետական բյուջեի կատարման հաշվետվությունը Առաջին անգամ Հայաստանում անվճար առաքումով օնլայն սուպերմարկետ` Supermarket.am Քննարկում ենք մի բյուջեի կատարման հաշվետվություն, որին դեմ է քվեարկել վարչապետը․ Էդմոն Մարուքյան (տեսանյութ) Պատանեկան ԵԱ. Հունահռոմեական ըմբշամարտի Հայաստանի թիմը նվաճեց 4 մեդալ Հովիկ Աբրահամյանի իրավաբանների խումբը դիմել է լրատվամիջոցին հերքման պահանջով «Ժամանակ». Առերեսվել են Սերժ Սարգսյանն ու գործարար Լեւոն Մարկոսը
Ամենաընթերցված
Ադրբեջանի 5 կմ 100մ երկարությամբ դրոշը անց է կացվե... «Հայաստան-ԵՄ՝ անշուք հրաժեշտ». Արմեն Աշոտյան Հարուստներին «մորթելով»՝ սոցիալապես առավել վատ ապր... Եթե դուք սա համարում եք հեղափոխություն, տղերք ջա՛ն... Սահմանադրական դատարանը անհրաժեշտ է գտնում լրացուցի... Աբովյանը չպետք է լինի գործ տվողների քաղաք. Էդուարդ... «Էս ինչ շտուրմովիկ համբալներ են». պատգամավորը՝ ակց... Պահանջում ենք պարզել «ահազանգ» տվողի ինքնությունը ... Որքան հասկանում եմ, միայն ես ու Շմայսը չենք մեկնաբ... ԲԴԽ անդամ Գևորգ Դանիելյանը հրաժարական է տվել Գագիկ Ծառուկյանի շնորհավորական ուղերձը երեխաների պ... Այսօրվա հավաքը կասկածելի է. ինչպես է մեկնաբանում Վ... Նիկոլն այլևս քաղաքական դիակ է. Մենուա Հարությունյա... ՀՀ դեսպանատունը միակն էր, որ հիվանդանոցի տնօրենի հ... Փարթին շարունակվում է․ Նիկոլ Փաշինյան Ձեզ բնորոշ հարմարվողականությամբ զեկուցում էիք երկր... Քարով չխփեք, բայց իրոք չեմ հասկանում խի՞ եք քննադա... ԵՊՀ շուրջ ծավալված իրադարձությունները ցավալի են և ... Երազ եմ տեսել, որ ԱԱԾ-ն դիմելու է սադրանքի որդուս ... Մեր հաջորդ կանգառը Շուշին է, սպասեք մեզ. ադրբեջանց...
website by Sargssyan