Բուլղարական պղպեղն ամենևին էլ բուլղարական չէ

Մենք գիտենք, որ...

Քաղցր բուլղարական պղպեղի տեսակը ստացել են Բուլղարիայում: Դրա մասին է վկայում հենց անունը:

Իրականում այդպես չէ:

«Բուլղարական պղպեղ» անվանումը օգտագործվում է միայն նախկին ԽՍՀՄ տարածքի երկրներում: Անգամ բուն Բուլղարիայում այդ բանջարեղենին բուլղարական չեն համարում, ինչքան էլ դա հաճելի հնչի իրենց համար: Բուլղարիայում քաղցր պղպեղին ուղղակի «պիպեր» են կոչում: Ընդ որում, այն նույնկերպ է կոչվում նաև այլ երկրներում: Որոշ եվրոպական երկրներում այն «պապրիկա» են անվանում:

«Բուլղարական պղպեղ» անվանման առաջացման մասին մի քանի վարկածներ կան: Ըստ առաջին վարկածի, 17–րդ դարի վերջին և 18–րդ դարի սկզբին Բուլղարիայից Զապորոժիե և Բեսարաբիա գաղթած բուլղարները իրենց հետ բերել են այս քաղցր պղպեղի սերմերը և սկսել մասսայական աճեցնել: Բուլղարիա պղպեղը մուտք էր գործել Օսմանյան կայսրությունից, որտեղ այն արդեն մշակվում էր: Հետագայում, իհարկե, այս մշակաբույսը տարածվել է Ռուսական կայսրության այլ վայրերում և միաժամանակ տարածվել է նաև «բուլղարական պղպեղ» արտահայտությունը: Ըստ մի այլ վարկածի,  1950–60 – ականներին, երբ Բուլղարիան սոցիալիստական երկիր էր, սկսել է ԽՍՀՄ մեծ քանակությամբ արտահանել իր գյուղատնտեսական արտադրանքը, այդ թվում՝ նաև քաղցր պղպեղ: Խանութներում և շուկաներում վաճառողները ապրանքը նկարագրելու համար ուղղակի նշել են, որ դա «բուլղարական պղպեղ» է, այսինքն՝ այնտեղից բերված: Այսպես էլ հենց այդ անունը տարածվել է: Բացի դա, ԽՍՀՄ–ում պահածոների գործարաններ սովորաբար կառուցել են բուլղարները, որոնք սննդի արդյունաբերության այդ ճյուղի մեծ վարպետներ են եղել: Հենց այդ ձեռնարկություններում էլ սկսել են պահածոյացնել քաղցր պղպեղը: Ուղղակի նշենք նաև, որ բուն Բուլղարիայում պղպեղը շատ բարձր է դասվում: Այն ամենուրեք է: Վաճառվում է ինչպես թարմ, այնպես էլ չորացված կամ պահածոյացված վիճակում:

Իսկ ընդհանրապես, քաղցր պղպեղը Կոլումբոսն է Եվրոպա բերել Ամերիկայից: Հնէաբանական պեղումները հաստատում են, որ դեռևս մեր թվարկությունից առաջ 6–րդ հազարամյակում այդ բանջարեղենը մշակել են Մեքսիկայում և Պերուում: Ներկայումս պղպեղի վայրի տեսակներ կան Գվատեմալայում և Մեքսիկայում: Եվրոպայում առաջինը քաղցր պղպեղ սկսել են մշակել իսպանացիները և պորտուգալացիները: Ապա նրանց են միացել Ալժիրը , Իտալիան և Միջերկրածովյան այլ երկրները: Չնայած Ռուսաստան քաղցր պղպեղը հասել է 16–րդ դարում, բայց դրա մասսայական օգտագործումն սկսվել է միայն 18–րդ դարից:

Գոյություն ունի պղպեղի մի հետաքրքիր տեսակ՝ Piper methysticum (Կավա–կավա, կամ էլ` հարբեցնող պղպեղ): Այս տեսակի դեպքում օգտագործում են պղպեղի արմատները: Պոլոնեզացիները ավելի քան 2000 տարի ծամում են այդ պղպեղի արմատները: Կավա–կավայից պատրաստված թեյը ունի տոնուսավորող և հանգստացնող հատկություն, այն շատ տարածված է Ամերիկայում: Բժշկությունում դրանից պատրաստում են հանգստացնող և քնաբեր թուրմ: Սակայն այն օգտագործելը ներկայումս շատ երկրներում, մասնավորապես՝ Ռուսաստանում և Ուկրաինայում, արգելված է: Բանն այն է, որ կավա– կավայի էքստրակտը պետք է պատրաստվի որպես լուծիչ օգտագործելով սպիրտ, էթանոլ կամ ացետոն, ինչն էլ հենց վտանգավոր ազդեցություն է ունենում լ յարդի վրա:

Չինաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների համար 48 ժամում կառուցված հիվանդանոցը բացվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ»-ի ոսկե ընտրանին կցուցադրվի հայերենով Shant Kids հեռուստաալիքով ՊՆ-ն հայտարարել է զորամասին սնունդ մատուցելու ծառայության գնման գործընթաց կազմակերպելու մասին Մայիս, 2016 թ. վարչապետը տեսանյութ է հրապարակել Երեխաների ապօրինի որդեգրման գործով մեղադրյալ Լիանա Կարապետյանը կալանավորվել է Ժնևում մեկնարկել է Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը Թեհրան-Երևան-Թեհրան երթուղով փոխադրումներ իրականացնող մարդատար ավտոբուսը վթարի է ենթարկվել Զինվորը հրազենային վնասվածք է ստացել, պարզվում են հանգամանքները. ՔԿ «Սեքյուրիթի դրիմ» ընկերության տնօրենին մեղադրանք է առաջադրվել Չինաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գերազանցել է 5,9 հազարը (տեսանյութ) Դատական նիստերի անհիմն հետաձգումներ, տարիներով քննվող գործեր. ՄԻՊ-ը արդար դատաքննության իրավունքի կոպիտ խախտումների մասին «Մինչև վերջ գնալու եմ». Հրայր Թովմասյան (տեսանյութ) Մեղադրանքը հաստատվել է. Սերժ Սարգսյանի մասնակցությամբ գործն ուղարկվել է դատարան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (29 ՀՈՒՆՎԱՐԻ) Հայաստանի առաջին օմբուդսմենի պաշտոնում առաջարկվել է Լարիսա Ալավերդյանի թեկնածությունը Ծուռ հարվածների սինդրոմը. երբ գնդակը նշանառելով մեկ գնդապարկ՝ այն ուղարկում ես ուրիշի մեջ
Ամենաընթերցված
Նիկոլ Փաշինյանի «ծռերը» Մենք ուժեղ էինք երեկ, ուժեղ ենք այսօր, էլ ավելի ու... ՊՆ բնակարանաշինության ծրագրով արդեն շահագործման է ... Չնայած «առաջընթաց»-ին, երկիրը գտնվում քյարթու կոռո... Հունվարի 29-31-ին գիշերները աստիճանաբար տաքանում ե... «Հրայր Թովմասյանի աղջկա ֆեյսբուքի էջը այս երիտասար... Սպաներին հորդորում ենք զերծ մնալ շանտաժի միջոցներո... Փաշինյանը հրապարակեց Հրայր Թովմասյանին վերաբերող փ... Սա է այն ամենը, ինչ հարկավոր է իմանալ սորոսականներ... «Հուզական, ագրեսիվ առաջնորդությունը վտանգներ է պար... Երևան հասնեմ՝ Հրայր Թովմասյանի ակնկալած օբյեկտիվ, ... «Հիմա ում ես գժի տեղ դնում. քե՞զ, մե՞զ թե ժողովրդի... Քաղաքական դալտոնիզմը հաղթահարելու հրամայական Սա էլ կանցնի, ամուր եղեք․ Շարմազանով Գագիկ Ծառուկյանի խոսքերը խեղաթյուրել ցանկացող սորո... «Լատենտ համակրություն, Համլետի հոր ուրվական». սրան... Փողոց փակելով մարզպետ դառավ, հիմա ասում է՝ փողոցնե... «Սրանք մարդ չեն ու տղամարդ էլ չեն» Սոցցանցերում զինծառայողների ակտիվությունը հակառակո... Ուկրաինայի նախագահը կրճատել է նախարարների աշխատավա...
website by Sargssyan