Ռուբեն Բաբայան. «Վաղ թե ուշ «ականները» պետք է սկսեին «պայթել»».

Պետական թատրոններում մեկը մյուսի հետևից բարձրաձայնվում են միաժամանակ և՛ նման, և՛ տարբեր խնդիրների մասին: Գեղարվեստական ղեկավարի, տնօրենի ընտրության հարց, անհամաձայնություններ նշանակումների հետ, բողոքի ակցիաներ… Թեմայի շուրջ «Փաստը» զրուցել է Տիկնիկային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանի հետ:
 
Համակարգային ճգնաժամը. 30 տարի՝ առանց բարեփոխման
 
Թատրոնների շուրջ և դրանց ներսում առկա խնդիրները Ռուբեն Բաբայանը դիտարկում է մեկ հարթության մեջ՝ «թատերական ոլորտի համակարգային ճգնաժամ»:
 
«Ցավոք, թատերական ոլորտն իր կազմակերպչական, կառուցվածքային ղեկավարման տեսանկյունից վերջին 30 տարվա ընթացքում որևէ բարեփոխման չի ենթարկվել: Ուշ թե շուտ նշված հանգամանքը պետք է իր վատ հետևանքները թողներ: Թատրոնները ղեկավարվում են որպես պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն (ՊՈԱԿ), և բացարձակապես հաշվի չի առնվում թատրոնի ստեղծագործական գործի բնույթը: Իսկ այն բազմաթիվ օրենսդրական ակտերը, որոնցով կարգավորվում է թատրոնի աշխատանքը, որևէ կապ չունեն ստեղծագործական բնույթի հետ: Վաղ թե ուշ այդ «ականները» պետք է սկսեին «պայթել», քանի որ նորմալ մեխանիզմ չկա, թե ինչպես են նշանակվում թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարները: Բացի այդ, ղեկավարման տեսակետից թատրոնների միջև տարբերություն չկա, որովհետև, բոլոր դեպքերում, յուրաքանչյուր թատրոնի գլխին կանգնած է արվեստագետ՝ իր որոշակի գեղագիտական մոտեցումներով, կազմակերպչական ունակություններով»,–ասաց Ռ. Բաբայանը:
 
Մեր զրուցակիցը նշված խնդիրների պարագայում դրական կանխատեսում չունի: 
 
Թատրոններն ընկալվում են որպես հիմնարկներ. որո՞նք են կարևոր հարցերը
 
«Շատ տխուր օրեր են մեզ սպասվում: Եվ այս պարագայում պետությունը երկու շատ կարևոր հարցերի պետք է պատասխանի: Առաջին՝ մեզ թատրոն պե՞տք է, թե՞ ոչ… Միգուցե մեր հասարակությունը չունի՞ դրա կարիքը, կամ պետությունը կարծում է, որ թատրոնի կարիքը չկա՞: Երկրորդ՝ ամենակարևոր հարցը. ինչո՞ւ են մեզ պետք թատրոնները: Մինչև մենք չպատասխանենք նաև հարցին, թե ինչո՞ւ է մեզ պետք թատրոնը, մենք որևէ լուծում չենք փորձի գտնել: Եթե թատրոնը պետք է զուտ որպես զվարճանք, միգուցե այդ ժամանակ կարելի է հույսը դնել ինքնաֆինանսավորվող թատերական խմբերի վրա, որոնք շատ մեծ հաջողությամբ գործում են: Բայց եթե թատրոնին վերագրում ենք շատ կարևոր՝ հասարակության՝ ավելի քաղաքակիրթ, հանդուրժող լինելու գործառույթները, այդ պարագայում պետք է հասկանանք թատրոնի հանդեպ վերաբերմունքը: Նախ՝ ինչպե՞ս են ղեկավարվելու թատրոնները թե՛ ֆինանսական, թե՛ կառուցվածքային տեսանկյունից: Ինչպե՞ս է առաջին պլան գալու ստեղծագործող մարդը, որովհետև այսօր պետության կողմից թատրոններն ընկալվում են որպես հիմնարկություններ: Եթե տեսնեք, թե ամբողջ օրն ինչպիսի գրագրությամբ ենք մենք զբաղված… տարբեր սխեմաներ, հաշվետվություններ նկարել, ուղարկել և այլն: Այնպիսի տպավորություն է, որ այն մի հիմնարկ է, որին ժամանակ առ ժամանակ տրվում է առաջադրանք՝ ներկայացրեք ա՛յս, ա՛յս պարամետրերով ինչ–որ գործողություններ: Եվ բացարձակապես որևէ մեկին չի հետաքրքրում՝ ինչո՞վ ես դու զբաղված»,–ասաց նա՝ ընդգծելով, որ եթե հաշվի չի առնվում ոլորտի առանձնահատկությունը, ուշ թե շուտ փաստերի առաջ կանգնելն անխուսափելի է դառնում:
 
«Ընդհանրապես թատրոնը շատ լուրջ և բարդ մեխանիզմ է, որին պետք է լուրջ մոտենալ: Այստեղ յուրաքանչյուրը մի անհատականություն է: Այդ մարդիկ շատ դժվար են միանում ու ենթարկվում մեկ կարևոր ձեռքի հեղինակությանը և գեղագիտությանը: Իսկ այդ բարդ մեխանիզմի խնդիրները մենք փորձում ենք վարչարարական մեթոդներով լուծել»,–ընդգծեց մեր զրուցակիցը:
 
Մասնագետների հետ խորհրդակցելն ամոթ չէ, ամոթ է չիմանալն ու որոշում կայացնելը
 
Ռուբեն Բաբայանը ճգնաժամի լուծման իր պատկերացումն ու ուղղությունն ունի, որտեղ առաջնայինն ամենևին օրենսդրական կարգավորումները չեն. «Առաջին հերթին պետք է հաշվի նստել ոլորտի մասնագետների հետ: Որևէ պաշտոնյա չի կարող ասել, որ ինքը տիրապետում է այնպիսի բարդ ոլորտի, ինչպիսին մշակույթն է՝ իր բոլոր ուղղություններով: Մասնագետների հետ խորհրդակցելն ամոթ չէ, ամոթ է չիմանալն ու որոշում կայացնելը»:
 
Արվեստի վաստակավոր գործիչը հիշում է՝ դեռ մոտ 15 տարի առաջ սկսեցին թատրոնի մասին օրենք գրել: Նա ևս հանձնաժողովի կազմում էր:
 
«Հատուկ կետեր էինք ավելացվում, հետո ֆինանսների նախարարության կողմից այդ կետերը հանվում էին: Ֆինանսների նախարարությունը թատրոնն ընկալում է որպես մի ծախսատար հիմնարկ, որից որևէ օգուտ չկա: Դա իրենց մոտեցումն է, այստեղ իրենց մեղադրել պետք չէ, որովհետև այնտեղ ֆինանսիստներ են, մարդիկ, որոնք ամեն ինչ սովոր են չափել հենց այդ չափանիշներով: 
 
Այստեղ, իհարկե, պետք է մեծ դեր կատարեր մշակույթի նախարարությունը, որը պետք է լիներ ոչ թե կառավարության ներկայացուցիչը մշակույթում, այլ մշակույթի ներկայացուցիչը կառավարությունում»,–ասաց նա՝ հավելելով, որ վերջերս ուսումնասիրել է Ֆրանսիայի օրինակը:
 
«Ծնողները կերել են խակ խաղող, երեխաների ատամները ցավում են». «մեկնած ձեռքի» անհրաժեշտությունը
 
«Պարզ գրված է՝ Ֆրանսիան մշակութային երկիր է, Ֆրանսիայի յուրաքանչյուր քաղաքացի պարտավոր է պահպանել և զարգացնել Ֆրանսիայի մշակույթը, Ֆրանսիայի մշակույթը և արվեստը չպետք է ենթարկվեն շուկայական հարաբերությունների: Երբ կարդում ես այդ կետերը, հասկանում ես, որ Շառլ Ազնավուրի հոգեհանգստին հնչած՝ Էմանուել Մակրոնի խոսքերը, թե Ֆրանսիայում պոետները չեն մահանում, ոչ թե իր անձնական, այլ պետության մոտեցումն է: Եվրոպայում սա կոչվում է մեկնած ձեռքի քաղաքականություն: Պետությունը հենց մեկնած ձեռքն է արվեստին: Մինչև սա չորոշվի նաև մեզ մոտ, կարելի է հազար օրենք գրել: Պետք է կոնցեպտուալ որոշում լինի ու տրվեն պատասխաններ. մենք ի՞նչ ենք ուզում և ինչպե՞ս ենք վերաբերվում թե՛ մշակույթին և թե՛ թատրոնին: Մենք ուզո՞ւմ ենք, որ թատերական խմբեր, թատրոններ ստեղծվեն: Համազգային թատրոնն այն հազվագյուտներից է, իսկ նորանկախ Հայաստանում՝ առաջինը, որը գործեց շատ բնականոն ձևով: Սկզբից գործեց որպես պրոֆեսիոնալ, բայց ոչ պետական թատրոն: Այն իր պետական լինելու իրավունքը վաստակեց տարիների գործունեության արդյունքում: Մի խոսքով՝ իր ծնունդը ոչ թե արհեստական էր, այլ՝ բնական: Ինչպե՞ս անել, ինչպիսի՞ մեխանիզմներ ստեղծել, որ նոր, հետաքրքիր խմբերը կարողանան կայանալ որպես թատրոններ, ինչպե՞ս առանձնացնել թատրոնի տնտեսական և ստեղծագործական գործունեությունը: Սրանք շատ կարևոր են: Բայց այդ ամենը հիմա խառնված է մի կաթսայի մեջ: Այս ամենից բխող խնդիրները ժամանակ առ ժամանակ մեջտեղ են գալու և սա չար գուշակություն չէ: Ֆրանսիական մի ասացվածք կա, ասում է՝ ծնողները կերել են խակ խաղող, երեխաների ատամները ցավում են: Եթե ուզում ենք վաղն այդ խնդիրը չունենալ, այսօր պետք է շատ կտրուկ լուծումներ գտնենք, գոնե միջանկյալ լուծումներ, մինչև փորձենք հասկանալ, թե ինչի մասին է խոսքը»,–ընդգծեց Ռ. Բաբայանը:
 
Նա շեշտեց՝ այս ամենը արդյունքն է նրա, որ 30 տարի որևէ բարեփոխում տեղի չի ունեցել. «Մշակույթի նախարարությունը պետք է փորձի այդ ամենը կամաց–կամաց ուղղել: Եվ այստեղ շատ կարևոր է համաշխարհային փորձը՝ պետք չէ հայկական հեծանիվ հնարել: Ցանկության և մասնագետների կարծիքը հաշվի առնելու դեպքում միգուցե հնարավոր լինի որոշակի ճիշտ գործողություններ կատարել: Նախորդների սխալները պետք է ուղղել: Միայն ասել, որ դրանք նախորդների սխալներն են, ոչինչ չի ստացվի: Եթե դու չես փորձում շատ արագ ուղղել նախորդի սխալը, այն շատ արագ դառնում է քոնը»:
Արոնյանը պարտվել է Արճիսցիները կրկին միջպետական ճանապարհ են փակել, կառավարությունից պահանջում են իրենց հարցը չձգձգել Արայի լեռան ստորոտում դեռ 5 ծխացող օջախ կա Հոկտեմբերի 11-ին նախատեսված է Գյումրու ավտոմաքսատան բացումը․ Դավիթ Անանյան Բակո Սահակյանը խորհրդակցություն է հրավիրել Նունե Եսայանը գործիքներ նվիրեց Գյումրու երաժշտական դպրոցին «Մալաթիա մոլ»-ի շենքում բռնկված հրդեհը մարվել է ԱԻՆ-ը 1 օրում 49 ահազանգ է ստացել հրդեհների բռնկման վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցոմ է «Գյումրու օր» միջոցառմանը. ՈՒՂԻՂ 50-55 հայ ուղեւորներ արդեն 10 ժամից ավելի է մնացել են Շարմ էլ շեյխի օդանավակայանում Հունան Պողոսյանը արտահերթ խորհրդակցություն է հրավիրել (լուսանկարներ) Հայտնաբերվել է ԱԱԾ նախկին աշխատակցի դի՝ հրազենային վնասվածքով Ընտրությունների կազմակերպման արատավոր պրակտիկայի մասին․ Մարինա Խաչատրյան Նախորդ շաբաթ իմ ամենասիրելի քաղաքներից մեկի՝ Կապանի օրն է եղել, իսկ ես չեմ իմացել. Փաշինյան Հայկ Մարությանի շնորհավորական ուղերձը Գյումրիի տոնի կապակցությամբ
Ամենաընթերցված
50-55 հայ ուղեւորներ արդեն 10 ժամից ավելի է մնացել... Նախորդ շաբաթ իմ ամենասիրելի քաղաքներից մեկի՝ Կապան... Անկախ նրանից թե ինչ որոշում կկայացնի վարչապետը, ես... Քիչ առաջ խորհրդակցություն անցկացրի «Ամուլսարի» հար... Սիրելինե՛րս, խոր շունչ քաշեք ու հանգստացեք. Մարիամ... Ամուլսարի շահագործման վերաբերյալ ԲՀԿ տեսակետը՝ նախ... Նախորդ տարվա համեմատ Սևանա լճից 51 միլիոն խմ ջուր ... Նիկոլ, դու հերթական անգամ ինքդ ես ապացուցում, որ Ս... Եթե անդառնալի թունավորեցիք Սեւանի ու Ջերմուկի ջրեր... Ամուլսարի հարցով հանդիպում կլինի կառավարությունում... «Հեղափոխությունը Հայաստանում դեռ անխուսափելի է».Մի... «Փոքր, բայց կարևոր փոփոխություն մեր ժամկետային զին... 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից գեներացվել են 51... «Մարտի 1-ի գործով տեղի է ունեցել նախաքննական գաղտն... Միքայել Մինասյանը՝ BBC-ի աղմկահարույց հոդվածի մասի... Գյումրիում զինծառայողի կախված դի է հայտնաբերվել․ Ա... Անպտուղ պայքար՝ Գագիկ Ծառուկյան քաղաքական գործչի հ... Բավ է պնդեք, թե կոնվենցիայում չեք հանդիպել երրորդ ... Փաշինյանը ներկայացրել է Համահայկական 7-րդ խաղերի մ... Սոցիալական ցուցանիշները վկայում են տնտեսական «հրաշ...
website by Sargssyan