Իսկ ձիերը քանի՞... ձիաուժ ունեն

Մենք գիտենք, որ...

Օրինակ՝ 100 ձիաուժ հզորությամբ շարժիչով մեքենային համարժեք աշխատանք կարող է կատարել 100 ձին: Սա անգամ չափման միավորի անվանումից է երևում:

Իրականում այդպես չէ:

Բանն այն է, որ ձիաուժը հզորության հաշվարկման աբստրակտ միավոր է: Առաջին հերթին պարզ է թեկուզ միայն այն, որ ձիերն ինքնին տարբեր են լինում, իսկ ինչպես գիտենք, յուրաքանչյուր չափման միավոր պետք է ունենա նաև իր էտալոնը, այսինքն՝ այս դեպքում՝ էտալոնային ձին, որը, իհարկե, չկա: Բացի այդ, օրինակ, նույն լծի տակ գտնվող 4 ձիու հզորությունը այնքան է, ինչքան ունեն 3 ազատ ձիերը, իսկ լծված 8 ձիերինը հավասար է 4 ազատ ձիու ուժի և այսպես շարունակ. ինչքան շատ կենդանի է օգտագործվում, այնքան նկատվում է օգտակար գործողության գործակցի անկում:

Ձիաուժը հզորության արտահամակարգային հնացած միավոր է։ Այն մտցվել է 18–րդ դարում և շարունակում է կիրառվել տեխնիկայի որոշ բնագավառներում (ավտոմոբիլաշինություն, տրակտորաշինություն) ։ Գոյություն ունեն ձիաուժի տարբեր չափանիշներ և տեսակներ։ Ձիաուժի ամենատարածված չափը, որը հիմնականում օգտագործվում է 

էլեկտրատեխնիկայում, հավասար  է 745.699872 վատտի։ Մի շարք երկրներում 1 ձիաուժը հավասար է 735,499 վատտի, ԱՄՆ – ում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում՝ 745,7 վատտի։

Ձիաուժ միավորը օգտագործման մեջ է մտցրել շոտլանդացի ինժեներ Ջեյմս Ուատտը՝ ջերմային շարժիչների և բեռնաքարշ ձիերի հզորությունները համեմատելու համար, մոտավորապես 1789 թվականին։ Մասնավորապես պատմում են, որ Ուատտի առաջին մեքենաներից մեկը գնել է ինչ–որ գարեջրագործ, որպեսզի նրանով փոխարինի ջրի պոմպը աշխատեցնող ձիուն: Ըստ տարածված լեգենդի, գարեջրագործը որոշում է խաբեություն անել ու ընտրելով ամենադիմացկուն և ուժեղ ձիուն՝ ստիպում է նրան աշխատել ուժերի գերլարումով: Ուատտի մեքենան անգամ այս դեպքում գերազանցել է ձիուն: Այսպիսով, մեկ ձիաուժի էտալոն դարձավ հենց Ուատտի ստեղծած այդ շոգեշարժիչը, չնայած համարվում է, որ ձիու երկարատև ժամանակահատվածում զարգացրած հզորությունը մեկ ու կես անգամ պակաս կլիներ 

Ուատտի շոգեմեքենայի հզորությունից: Բրիտանիայի գիտական ասոցիացիաների երկրորդ գիտական կոնգրեսի ժամանակ 1882 թվականին ընդունվեց նոր հզորության միավոր՝ վատտը՝ ի պատիվ Ջեյմս Ուատտի՝ առաջին շոգեմեքենայի ստեղծողի: Մինչև դա որպես հզորության միավոր օգտագործվում էր Ուատտի կողմից ներդրվածը՝ ձիաուժը: Տարբեր են ոչ միայն ավտոմեքենաների շարժիչների հզորության չափման միավորները, այլև դրանք չափելու մեթոդները: Եվրոպայում ընդունված ստանդարտ մեթոդը կիլովատտն է: Եթե հզորությունը ներկայացված է ձիաուժերով, ապա սրա վերածումը կիլովատտների տարբեր երկրներում տարբեր արդյունքներ կտա: ԱՄՆ–ում և Ճապոնիայում շարժիչի հզորության հաշվարկման երկու այլ միավոր է օգտագործվում:

Նշենք, որ նախկինում եվրոպական երկրներում ընդունված էր տրանսպորտային միջոցի գույքահարկ հավաքել ըստ շարժիչի հզորության՝ հաշվարկած ձիաուժերով: Իհարկե, այդ ամենը հետագայում փոխվել է, օրինակ, 1940–ականներին Մեծ Բրիտանիայում սկսեցին գույքահարկ հավաքել՝ կախված մեքենայի չափերից, Ֆրանսիայում ձիաուժի փոխարեն սկսեցին օգտագործել կիլովատտը և այլն: Չգիտեմ, թե էլ քանի երկրում է, որ տրանսպորտային միջոցի գույքահարկ դեռևս գանձվում է ըստ ձիաուժերի, բայց այն հաստատ կա Ռուսաստանում և Հայաստանում: 

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

Սեփական երկրի կառուցումը բոլորիս պատասխանատվությունն է ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐԻ ԹԱՓՈՒՐ ՊԱՇՏՈՆԻՆ ՀՀ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԿՈՂՄԻՑ ԹԵԿՆԱԾՈՒ ԱՌԱՋԱԴՐԵԼՈՒ ԸՆԹԱՑԱԿԱՐԳԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ Տեղական հանրաքվե կազմակերպեք եւ երեւանցիների կարծիքը հաշվի առեք Թող ձեր ընտանիքներում և ձեր սրտերում միշտ իշխեն սերն ու ներդաշնակությունը. Արգամ Աբրահամյան Գագիկ Ծառուկյանն ու Ամար Սաբաղը բացեցին «Մուլտի Տեքստիլ» խանութ-սրահը Քան­դե­լու քա­ղա­քա­կա­նու­թյունն ինձ հա­մար ան­հաս­կա­նա­լի է. Տեսանյութ Բաց նամակ ԵՊՀ խորհրդի անդամներին. ամրոցի դռները ներսից չբացեք «Արթուր Գևորգյանը չարիք է հայկական բռնցքամարտի համար».Մարզաշխարհի ներկայացուցիչներ Բռնցքամարտի ֆեդերացիայի հերթական ապօրինությունը. Թիրախում Վ.Ենգիբարյանի անվ. մարզադպրոցն է «ԶԱՆԳԵԶՈՒՐԻ ՊՂՆՁԱՄՈԼԻԲԴԵՆԱՅԻՆ ԿՈՄԲԻՆԱՏ» ՓԲ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼԻԱԶՈՐՎԱԾ Է ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼ Փաստացի այսօր Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան շարունակում է իրականացնել իր իրավասություններից դուրս գտնվող գործողություններ. ՀԱՕԿ գլխավոր քարտուղար Հրաչյա Ռոստոմյան Կիևի հայ համայնքում մեծ շուքով նշվեց Հովհաննես Թումանյանի օրերը (լուսանկարներ) Երևանում կայացավ Գ. Ծառուկյանի անվան MMA-ի և K1-ի «Միքս ֆայթ 40» միջազգային մրցաշարը Գ. Ծառուկյանն ընդունել է «Տաքսի» ֆիլմի գլխավոր դերակատար Սամի Նասերիին և նրա եղբորը «ԽԱԼԴԻ.ԿՈ» ընկերության կողմից տարածված հայտարարության վերաբերյալ. ՀՀ ՊԵԿ
Ամենաընթերցված
ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐԻ ԹԱՓՈՒՐ ՊԱՇՏՈՆԻՆ... Տեղական հանրաքվե կազմակերպեք եւ երեւանցիների կարծի... Զորամասի մարզասրահը սեղմ ժամանակահատվածում համալրվ... Զինվորներն իրենց ձեռքով Գագիկ Ծառուկյանի նվիրած մա... Գագիկ Ծառուկյանը մեծաքանակ մարզական գույք է նվիրաբ... ՀԱՕԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի աջակցությունը զորամա... Իրականությունը խեղաթյուրող հայտարարություններով չե... Լրատվության սկզբունքները ոտնահարող գործելաոճով առա... Դատարկաբանությունները, սպասվելիք արդյունքի հակառակ... ԱԻԲԱ-ի նամակը թաքցնելով իրողություն չես կոծկի. Ա. ... Եթե Ա.Գևորգյանը տեղյակ չէ ԱԻԲԱ-ի նամակից, ապա ավել... Դատարկ խոսքերը դարձել են Արթուր Գևորգյանի կարգախոս... Ո՞վ է Արթուր Գևորգյանն ընդհանրապես ու ինչի համար է... Հոբելյանի առթիվ Տիգրան Մանսուրյանին է այցելել «Բար... Փաշինյանի մոսկովյան ասուլիսի հետքերով արձանագրում ... Գագիկ Ծառուկյանը մշտապես հայտարարել է՝ այն մարդիկ,... Արթուր Սարկիսովը` «Ենիսեյ»-ի ամանորյա ֆիլմում (տես... Շատ գեղեցիկ տոնածառ ունեք. զբոսաշրջիկների տպավորու... 11-ամյա տղայի մարմինը պատված է հսկայական խալերով Երաժիշտը գլխուղեղի վիրահատության ժամանակ կիթառ է ն...
website by Sargssyan