Կոմիտասի 149-ամյակը նշանավորվում է գիտաժողով-փառատոնով

«Կոմիտասը բնության հրաշքներից է: Մի՞թե հրաշք չէ՝ տասը տարեկան որբը գա Էջմիածին, կաթողիկոսի մոտ տաճկերեն երգի, հետո էլ…Նա պատարագ է ստեղծել: Նրա պատարագը մեր ժողովրդական ոգու խտացումն է: Դա մեծ արվեստ է, մեր ժողովրդական իսկական օպերան: Կոմիտասը խորն էր զգում ժողովրդական ոգին, և նա կարող էր գրել այդպիսի մեծ գործ… »:  

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ` Վարդապետի մասին այսպես է գրել մեծանուն նկարիչ Մարտիրոս Սարյանը:

Սեպտեմբերի 26-ին նշվում է հայ ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր Կոմիտաս Վարդապետի 149-ամյակը:

Կոմիտասի տարեդարձին Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Հովհաննես Չեքիջյան) համերգային ծրագրով սեպտեմբերի 26-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում կմեկնարկի «Կոմիտաս» միջազգային գիտաժողով-փառատոնը։

Գիտաժողով-փառատոնի շրջանակում միջոցառումներ են նախատեսված ոչ միայն Հայաստանում, այլև Ֆրանսիայում:

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանության, Փարիզի ակադեմիայի և համալսարանային ասոցիացիայի հետ համատեղ սեպտեմբերի 28-ին Սորբոնի մեծ դահլիճում կիրականացնի «Կոմիտաս. ավանդականի և ժամանակակիցի խաչմերուկում» միջազգային գիտաժողով, խմբերգային երաժշտության երեկո: 
Գիտաժողով-փառատոնի շրջանակում  հոկտեմբերի 7-ին Հառիճավանքում «Հովեր» պետական կամերային երգչախմբի արական կազմը (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Սոնա Հովհաննիսյան) կկատարի Կոմիտասի «Պատարագը»։

Կոմիտասը (Սողոմոն Գևորգի Սողոմոնյան) ծնվել է 1869 թվականի սեպտեմբերի 26-ին (հոկտեմբերի 8-ին) Թուրքիայի Քյոթահիա քաղաքում`  երաժշտասեր ընտանիքում: Մեկ տարեկանում զրկվում է մորից, իսկ տասը տարեկանում կորցնում է հորը: Ապրում է տատի հետ մինչև 1881 թվականը, երբ իրենց հայկական թեմի առաջնորդը մեկնում է Էջմիածին եպիսկոպոս օծվելու։ Գևորգ Դ Կաթողիկոսն առաջնորդին պատվիրում է, որ նա իր հետ մեկ որբ երեխա բերի Էջմիածնի վանքում կրթություն ստանալու համար:

Մանուկ Սողոմոնը գնում է Էջմիածին և այնտեղ իր զարմանահրաշ երգով մեծ տպավորություն է գործում կաթողիկոսի վրա։ Քսան թեկնածուից ընտրվում է նա։ 1890 թվականին դառնում է սարկավագ, 1893 թվականին ավարտում է Գևորգյան հոգևոր ճեմարանը։ Նրան շնորհվում է աբեղայի աստիճան և տրվում 7-րդ դարի նշանավոր բանաստեղծ, շարականների հեղինակ Կոմիտաս կաթողիկոսի անունը։ 

Ճեմարանում Կոմիտասը նշանակվում է երաժշտության ուսուցիչ։ 1895 թվականին նրան շնորհվում է վարդապետի աստիճան։ Նույն թվականի աշնանը Կոմիտասը մեկնում է Թիֆլիս՝ երաժշտական ուսումնարանում սովորելու։ Հանդիպելով Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում կրթություն ստացած կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանին`   փոխում է իր մտադրությունը և վերջինիս մոտ ուսումնասիրում և յուրացնում է հարմոնիայի դասընթացը։

Կաթողիկոսի բարեխոսությամբ թոշակ ստանալով հայ խոշոր նավթարդյունաբերող Ալեքսանդր Մանթաշյանից՝ Կոմիտասը մեկնում է Բեռլին, ուր արձանագրվում է «Կայզեր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ» համալսարանում և երաժշտական ուսումնասիրություն կատարում Ռիխարդ Շմիդտի ղեկավարությամբ: 1899 թվականին վերադառնում է Էջմիածին և ղեկավարում տղամարդկանց բազմաձայն երգչախումբը։ Ճամփորդում է երկրի բոլոր շրջաններում՝ փնտրելու զանազան ժողովրդական երգեր և պարեր։ Նա հավաքում է մոտավորապես 3 000 երգ, որոնց մեծ մասը հարմարեցված էր երգչախմբով երգելուն։ 

Կոմիտասի գլխավոր աշխատանքն իր «Պատարագն» է, որը մինչև այսօր առկա է եկեղեցու ծիսակատարության մեջ։ «Պատարագն» առաջին անգամ հրատարակվել է 1933 թվականին Փարիզում և առաջին անգամ ձայնագրվել է 1988 թվականին Երևանում։ 

Կոմիտասն առաջին ոչ եվրոպացին էր, որն ընդունվեց Միջազգային երաժշտական ընկերություն։ Նա բազմաթիվ դասախոսություններ և կատարումներ էր ունենում ամբողջ Եվրոպայում, Թուրքիայում և Եգիպտոսում՝ ներկայացնելով մինչև այդ ժամանակը շատ քիչ ճանաչված հայկական երաժշտությունը։ 1910 թվականից հետո ապրել և աշխատել է Պոլսում, որտեղ հիմնել է 300 անդամից բաղկացած «Գուսան» երգչախումբը։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ին, այլ հայ մտավորականների պես, ձերբակալվել է և հարկադրված քայլել աքսորի ճամփաներով դեպի Արաբիայի անապատները։ Նրա լավ ընկերները՝ թուրք բանաստեղծ Էմին Յարդաքուլը և ամերիկյան դեսպան Հենրի Մորգենթաուն, միջամտել են, և Կոմիտասն ազատվել է աքսորից։

Կոմիտասը տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ էլ 1935 թվականին մահացել է հոգեբուժական կլինիկայում։ Հաջորդ տարի նրա աճյունը փոխադրվել է Երևան։ 1950-ական թվականներին Կոմիտասի ձեռագրերը նույնպես փոխադրվել են Փարիզից Երևան։ Այսօր Երևանի երաժշտական կոնսերվատորիան կրում է Կոմիտասի անունը։

loading...
ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐԻ ԹԱՓՈՒՐ ՊԱՇՏՈՆԻՆ ՀՀ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ԿՈՂՄԻՑ ԹԵԿՆԱԾՈՒ ԱՌԱՋԱԴՐԵԼՈՒ ԸՆԹԱՑԱԿԱՐԳԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ Տեղական հանրաքվե կազմակերպեք եւ երեւանցիների կարծիքը հաշվի առեք Թող ձեր ընտանիքներում և ձեր սրտերում միշտ իշխեն սերն ու ներդաշնակությունը. Արգամ Աբրահամյան Գագիկ Ծառուկյանն ու Ամար Սաբաղը բացեցին «Մուլտի Տեքստիլ» խանութ-սրահը Քան­դե­լու քա­ղա­քա­կա­նու­թյունն ինձ հա­մար ան­հաս­կա­նա­լի է. Տեսանյութ Բաց նամակ ԵՊՀ խորհրդի անդամներին. ամրոցի դռները ներսից չբացեք «Արթուր Գևորգյանը չարիք է հայկական բռնցքամարտի համար».Մարզաշխարհի ներկայացուցիչներ Բռնցքամարտի ֆեդերացիայի հերթական ապօրինությունը. Թիրախում Վ.Ենգիբարյանի անվ. մարզադպրոցն է «ԶԱՆԳԵԶՈՒՐԻ ՊՂՆՁԱՄՈԼԻԲԴԵՆԱՅԻՆ ԿՈՄԲԻՆԱՏ» ՓԲ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼԻԱԶՈՐՎԱԾ Է ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼ Փաստացի այսօր Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան շարունակում է իրականացնել իր իրավասություններից դուրս գտնվող գործողություններ. ՀԱՕԿ գլխավոր քարտուղար Հրաչյա Ռոստոմյան Կիևի հայ համայնքում մեծ շուքով նշվեց Հովհաննես Թումանյանի օրերը (լուսանկարներ) Երևանում կայացավ Գ. Ծառուկյանի անվան MMA-ի և K1-ի «Միքս ֆայթ 40» միջազգային մրցաշարը Գ. Ծառուկյանն ընդունել է «Տաքսի» ֆիլմի գլխավոր դերակատար Սամի Նասերիին և նրա եղբորը «ԽԱԼԴԻ.ԿՈ» ընկերության կողմից տարածված հայտարարության վերաբերյալ. ՀՀ ՊԵԿ Լրագրող Սոսե Չանդոյանը՝ փաստաբան
Ամենաընթերցված
ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐԻ ԹԱՓՈՒՐ ՊԱՇՏՈՆԻՆ... Տեղական հանրաքվե կազմակերպեք եւ երեւանցիների կարծի... Զորամասի մարզասրահը սեղմ ժամանակահատվածում համալրվ... Զինվորներն իրենց ձեռքով Գագիկ Ծառուկյանի նվիրած մա... Գագիկ Ծառուկյանը մեծաքանակ մարզական գույք է նվիրաբ... ՀԱՕԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի աջակցությունը զորամա... Իրականությունը խեղաթյուրող հայտարարություններով չե... Լրատվության սկզբունքները ոտնահարող գործելաոճով առա... Դատարկաբանությունները, սպասվելիք արդյունքի հակառակ... ԱԻԲԱ-ի նամակը թաքցնելով իրողություն չես կոծկի. Ա. ... Եթե Ա.Գևորգյանը տեղյակ չէ ԱԻԲԱ-ի նամակից, ապա ավել... Դատարկ խոսքերը դարձել են Արթուր Գևորգյանի կարգախոս... Ո՞վ է Արթուր Գևորգյանն ընդհանրապես ու ինչի համար է... Հոբելյանի առթիվ Տիգրան Մանսուրյանին է այցելել «Բար... Փաշինյանի մոսկովյան ասուլիսի հետքերով արձանագրում ... Գագիկ Ծառուկյանը մշտապես հայտարարել է՝ այն մարդիկ,... Արթուր Սարկիսովը` «Ենիսեյ»-ի ամանորյա ֆիլմում (տես... Շատ գեղեցիկ տոնածառ ունեք. զբոսաշրջիկների տպավորու... 11-ամյա տղայի մարմինը պատված է հսկայական խալերով Երաժիշտը գլխուղեղի վիրահատության ժամանակ կիթառ է ն...
website by Sargssyan