Քանի հոգի է պատրաստ 00 ՕՕ 000 պետհամարանիշի համարի համար վճարել 50 հազար դոլար․ «Հրապարակ» Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 8 մարզում ՀՀ ՊՆ-ն տեղեկացնում է «Հրապարակ». Գեղարքունիքի մարզում նորից թեժ է լինելու Դիմորդների 18,3 տոկոսը «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», 24,8-ը՝ «Հայոց պատմություն» առարկաներից դրական միավորի շեմը չի հաղթահարել Ադրբեջանը հերթական մարդասիրական օգնությունն է ուղարկել Ուկրաինա Տղան փախել է տնից, քիչ անց գտել են նրա կախված մարմինը «ՆՌԱՆ ԳՈՒՅՆԸ»․ Հայ-ֆրանսիական պարային ներկայացում՝ նվիրված Սերգեյ Փարաջանովի 100-ամյակին Հայտնի է զրոներով համարանիշների աճուրդի օրը Մարտի են գնում բանտարկյալ կանա՞յք


Ո՞ւր է մղվում Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը՝ «տարածաշրջանայնացմա՞ն», թե՞ «արևմտականացման»․ «Փաստ»

Մամուլ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

iarex.ru-ն «Ինչու՞ Թուրքիան չի շտապում բացել Հայաստանի հետ սահմանը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի արտաքին գործերի փոխնախարար Մնացական Սաֆարյանը «Խաղաղության խաչմերուկ» համաժողովում ասել է, թե «հույս կա, որ մոտ ապագայում կբացվի հայ-թուրքական սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների և դիվանագիտական անձնագրեր ունեցող անձանց համար»։ Նա նաև նշել է, որ «հայ-թուրքական սահմանի բացումը վճռորոշ նշանակություն ունի», և, հավանաբար, «մոտ ապագայում այդ շոշափելի քայլը կիրականացվի»։

Մենք ուշադրություն դարձրինք այդ հատվածի վրա հետևյալ պատճառներով: Սաֆարյանը կրկնել է այն, ինչ նախկինում ասել էր Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդարանում 2024 թվականի բյուջեի նախագծի լսումների ժամանակ. «Հուսով եմ, որ մոտ ապագայում մենք կկարողանանք կյանքի կոչել Հայաստանի և Թուրքիայի հատուկ ներկայացուցիչների բանակցություններից հետո ձեռք բերված՝ երկրների միջև սահմանի բացման մասին պայմանավորվածությունները»։ Ավելի վաղ, ելույթ ունենալով Երևանում ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի նստաշրջանում, նա հստակեցրել էր իր դիրքորոշումը, որ «նախկինում էլ է եղել նման ակտիվ երկխոսություն, չնայած այն հանգամանքին, որ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման առումով հաջողություններ չեն գրանցվել»։

Բայց փաստն այն է, որ Հայաստանի և Թուրքիայի հատուկ ներկայացուցիչների՝ երկրների միջև սահմանի բացման բանակցություններից հետո ձեռք բերված պայմանավորվածությունները փաթեթային բնույթ են կրում։ Այդ գործողությունը՝ սահմանի բացումը, պայմանավորված է երկու կողմերի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնման մասին համաձայնագրի ստորագրմամբ։ Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի փետրվարի 1-ին 35 տարվա մեջ առաջին անգամ սահմանը ժամանակավորապես բացվեց, որպեսզի Հայաստանից մարդասիրական օգնությունը հասնի Թուրքիայի երկրաշարժից տուժածներին։ Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը, որն այդ ժամանակ այցելեց Անկարա, վստահեցրեց, որ կողմերը պայմանավորվել են «արագացնել հարաբերությունները կարգավորելու միջոցառումները»։ Դրանից հետո Հայաստանը վերանորոգել և վերազինել է Մարգարայի անցակետը, և նշվել է, որ սահմանը կարող է բացվել 2023 թվականի ամռանը «զբոսաշրջային սեզոնի ամենաթեժ պահին»։ Սակայն երկու երկրների սահմանը դեռ փակ է։

Ըստ Փաշինյանի, ստացվում է, որ Թուրքիան, որը որոշել էր մինչ Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը բացել սահմանը, նահանջել է նախկին պայմանավորվածություններից։ Պաշտոնական մակարդակով Անկարան իր դիրքորոշումը բացատրել է այսպես. «Թուրքիայի և Հայաստանի հարաբերությունների կարգավորումը, այդ թվում՝ սահմանի բացումը, ամբողջությամբ կախված է պաշտոնական Երևանի քայլերից: Տարածաշրջանում նոր իրավիճակ է ստեղծվել, համագործակցության լայն հնարավորություններ կան։ Եթե խելամիտ մոտեցում լինի, ապա այդ գործընթացում կոնկրետ առաջընթաց կլինի, ընդհուպ մինչև սահմանի բացումը»։ Բայց տարածաշրջանում ի՞նչ «նոր իրավիճակի» մասին են խոսում Անկարայում: Եթե փակագծերը բացենք, մի՞թե խոսքը Ադրբեջանի համար հաղթական երկրորդ Ղարաբաղյան պատերազմի արդյունքների, նախկինում կորցրած շրջաններն իր վերահսկողության ներքո վերադարձնելու, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրման հետ կապված խնդիրների և նույնիսկ, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքի» վերաբերյալ քննարկումների մասին է։

Համենայն դեպս, հենց այդ համատեքստում է կառուցվում Հայաստանի դիվանագիտությունը թուրքական ուղղությամբ, երբ Երևանը հայտարարում է, որ Հայաստանի հետ սահմանը փակ պահելու որևէ պատճառ չկա։ Սակայն Թուրքիայի դիրքորոշումն է փոխվել: Նախկինում Թուրքիայի և Հայաստանի հարաբերությունների կարգավորումը, ինչպես նաև տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման գործընթացը փաստացի տեղի էին ունենում Ռուսաստանի միջնորդությամբ։ Այժմ Թուրքիայի հետ սահմանները բացելու Հայաստանի ցանկությունը պետք է դիտարկել ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Իրանի հետ նրա բարդ հարաբերությունների, ինչպես նաև դեպի Արևմուտք շեղվելու համատեքստում։ Ներկա իրավիճակում, կապված հատկապես Մերձավոր Արևելքում Իսրայելի և Համասի պատերազմի հետ, Թուրքիային ձեռնտու չէ հայկական «խաղաքարտը» խաղարկել Ռուսաստանի և Իրանի դեմ։

Հետևաբար, Անկարան Երևանի բոլոր ակնկալիքները շրջում է ոչ թե դեպի Արևմուտք և ՆԱՏՕ-ի կառույցներ, այլ «3+3» ձևաչափ (Ռուսաստան, Թուրքիա, Իրան, Ադրբեջան, Հայաստան, Վրաստան), ընդ որում՝ առանց որևէ ձևով Արևմուտքի միջամտության։ Հենց այդ ուղու վրա է հնարավոր ստորագրել և՛ խաղաղության պայմանագիր Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև, և՛ համաձայնագիր Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ։ Բայց իրադարձությունների այս զարգացումը նախատեսում է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության որոշակի վեկտորների փոփոխություն։

Ի դեպ, Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Յաշար Գյուլերը նոյեմբերի 27-ին Բաքու կատարած այցի ժամանակ ասել էր, որ Հայաստանը չի կարողանում պատշաճ գնահատել տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության հաստատման հեռանկարները՝ հավելելով, որ «3+2» հարթակը «լավ ձևաչափ է տարածաշրջանում խնդիրների լուծման և խաղաղության հասնելու համար»։ Նման կարծիք է հնչել նաև Մոսկվայում ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի և նրա ադրբեջանցի գործընկեր Ջեյհուն Բայրամովի հանդիպման ժամանակ։ Ավելին, առաջարկվող նոր աշխարհաքաղաքական մոդելը խոստանում է բաց և տնտեսական համագործակցություն տարածաշրջանի երկրների և համաշխարհային խոշոր խաղացողների, այդ թվում՝ Չինաստանի միջև։ Պատահական չէ, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ «Հայաստանը պետք է իր անվտանգությունը փնտրի ոչ թե հազարավոր կիլոմետրեր հեռու, այլ հարևանների հետ համագործակցելով»։

Այսինքն, Հայաստանն այժմ չունի որոշումների ընտրության լայն շրջանակ և մղվում է արտաքին քաղաքականության «տարածաշրջանայնացման», այլ ոչ թե «արևմտականացման»։ Եվ այդ ամբողջ ընթացքում Թուրքիայի հետ սահմանը կողպված է մնալու:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Քանի հոգի է պատրաստ 00 ՕՕ 000 պետհամարանիշի համարի համար վճարել 50 հազար դոլար․ «Հրապարակ» Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 8 մարզում ՀՀ ՊՆ-ն տեղեկացնում է«Հրապարակ». Գեղարքունիքի մարզում նորից թեժ է լինելու Ես հպարտ եմ, որ մեր մարզիկները կարողացան այս դժվար պահին մեր ժողովրդին ուրախության և հպարտության րոպեներ պարգևել․ Գագիկ ԾառուկյանՀայաստանն իր անվտանգությունը պետք է փնտրի ոչ Արևմուտքում․ Արշակ ԿարապետյանԸնտրություններից առաջ փորձում են հասարկության լայն շերտին չջղայնացնել. Նաիրի Սարգսյան Դիմորդների 18,3 տոկոսը «Հայոց լեզու և հայ գրականություն», 24,8-ը՝ «Հայոց պատմություն» առարկաներից դրական միավորի շեմը չի հաղթահարել Ադրբեջանը հերթական մարդասիրական օգնությունն է ուղարկել ՈւկրաինաՏղան փախել է տնից, քիչ անց գտել են նրա կախված մարմինը«ՆՌԱՆ ԳՈՒՅՆԸ»․ Հայ-ֆրանսիական պարային ներկայացում՝ նվիրված Սերգեյ Փարաջանովի 100-ամյակին Հայտնի է զրոներով համարանիշների աճուրդի օրըՏեղափոխիր վարկդ և օգտվիր 1.5% ցածր տոկոսադրույքով վերաֆինանսավորման առաջարկից Գիրք նվիրելու օրը՝ Խնկո Ապոր անվան գրադարանում․ IDBankՄարտի են գնում բանտարկյալ կանա՞յքԶՊՄԿ-ն հրապարակել է գիրք նվիրելու օրվա կապակցությամբ հայտարարված մրցույթի հաղթողների անունները Արցախյան ազատագրական շարժումը հայ ժողովրդի ինքնապահպանման և ապրելու իրավունքն է. Աննա Կոստանյան«Հայցում ենք նրանց ներողամտությունը»․ հայտարարությունը՝ Եռաբլուրում այսօր տեղի ունեցածի վերաբերյալ Ազգի կործանում այսպես է սկսվում. նախ ոչնչացնում են հերոսների հիշատակը, ապա՝ ջնջում պատմական հիշողությունըՈղբերգական վթար՝ Վանաձորում. բախվել են Maserati-ն, Daewoo Nexia-ն ու Howo բեռնատարը. զոհեր ու վիրավոր կան Օդի աղտոտվածությունը վատթարացնում է քննությունների արդյունքները․ հետազոտությունՌԴ դեսպանը Գեղարքունիք է այցելել Նիկոլը տալիս է, տալիս ու տալիս, անկախ նրանից Ալիևն ուզում է, թե՝ ոչ․ Հայկ ՆահապետյանՈւսուցիչնե՛ր, տեսա՞ք՝ ձեզ ոնց «գցեց» Նիկոլը․ ընդդիմադիր պատգամավորԱվտոմեքենայի առևանգում՝ Արմավիրում. ի՞նչ է հայտնի Նիկոլ Փաշինյանը որոշում է ստորագրել ՀՀ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածելԹաց ձյուն, անձրև․ եղանակի առաջիկա կանխատեսումը Երևանի տարբեր վարչական շրջաններում գործարկվելու են էլեկտրաշչակներ Արցախը պիտի ուժով վերադարձնենք ու պահանջենք Կոսովոյի նման ստատուս, կամ Կոսովոյի ստատուսը թող վերացնենՄայրը սպանել է 12-ամյա դստերը Ինչո՞ւ Հայաստան և ինչո՞ւ Ամերիաբանկ. BOGG խորհրդի նախագահ Մել Քարվլի հարցազրույցը Դուք տեսա՞ք այդտեղ քծնանք, ես չեմ տեսել․ Արմավիրի մարզի թիվ 8 դպրոցի տնօրենը՝ գիրք նվիրելու օրվա տեսանյութի մասին․ Aravot.am Լուկաշենկոն հայտարարել է Ռուսաստանի և Բելառուսի սահմանների մոտ ՆԱՏՕ-ի տեխնիկայի կուտակման մասին Կոնվերս Բանկն առաջարկում է լայն ծածկույթով բանկային ծառայությունների փաթեթներ Միջազգային Էներգետիկ Գործակալություն. Արևային մարտկոցների ավելցուկը հանգեցրել է դրանց գների կրկնակի նվազմանը Հերթական դեղին քարտը Մոսկվայից 2018թ. ապրիլին հայ ժողովրդի մի մասին օգտագործելու միջոցով սկիզբ առած իշխանազավթումը հիմք դրեց հայ ժողովրդին պառակտմանը. Արտակ ԶաքարյանԵրևանի կենտրոնում տղամարդը կրակել է ընկերուհու ոտքինՎարչախումբը մտահոգվել է Արցախի ԱԺ ակտիվությունից Հետախուզվող կինը հայտնաբերվել է Արարատի մարզում Փաշինյանի քաղաքականությունը հարուցել է Իրանի դժգոհությունը Հանրաքվեի դրվող «Սահմանադրությունը» գրեթե պատրաստ է Կրակոց Ռուսթավելու փողոցում․ 30-ամյա աղջիկ է տեղափոխվել հիվանդանոց 4,6 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ժամեր անց հանրահավաք է Փաշինյանի հրաժարականի պահանջովԱլիևը նոր թշնամիներ է փնտրում. հեռահար աքացիներ դեպի Ֆրանսիա ու Ռուսաստան. «Փաստ» Ալիևը՝ ԼՂ-ի օկուպացիայի և հայերի տեղահանման մասին Բոլոր հին հաշիվների համար պատասխան կպահանջի. «Փաստ» Կրակոցներ Նոր Նորքի վարչական շենքի պատուհանների ուղղությամբ
Ամենադիտված