Եկել է զտման ժամը․Էդուարդ Շարմազանով Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է ՍԴ նախագահի հետ Խայտառակ վիճակ ա, թշնամին գյուղից 600 մետր ա հեռու. Խնձորեսկի գյուղապետ (տեսանյութ) Ռազմական դրության պահպանումը խոչընդոտում է ռազմագերիների վերադարձին. Պատգամավոր Դասական կոլափս թե՞ քաղաքական «տուպիկ» Լուսանկարի հերոսը՝ Արմանը, տանն է. լուսանկար Նիկոլ Փաշինյանը ցանկանում է Արայիկ Հարությունյանին հապշտապ դարձնել ԵՊՀ ռեկտոր. 168.am ԱԱԾ-ն պարզաբանում է տարածել Արցախի պաշտպանության բանակը հաղորդագրություն է տարածել Ռուսաստանը վերադառնում է Կովկաս, այս անգամ Հայաստանով (1920-ին Ադրբեջանով էր եկել)


«Ծախ­սե­րը պետք չէ հե­տաձ­գել». տնտե­սա­գե­տը՝ վե­րա­բաշ­խում­նե­րի ան­խու­սա­փե­լի­ու­թյան, նաև բիզ­նե­սի ու պե­տու­թյան օրա­կար­գե­րի մա­սին. «Փաստ»

Մամուլ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գնահատելով այն ազդակները, որոնք կան տնտեսական բարոմետրի իմաստով, այս պահին առանձնապես խաթարումներ չեմ տեսնում: «Փաստի» հետ զրույցում ասաց տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանը, որի հետ զրույցում անդրադարձել ենք պատերազմական իրավիճակում տնտեսությունն ակտիվ ու կայուն պահելու տեսանկյունից գործարար հանրության, ինչպես նաև քաղաքացիների ու պետության անհրաժեշտ քայլերին:

«Ինդիկատորներն աշխատում են, հատկապես ֆինանսական համակարգը կայունությամբ է բնութագրվում, փոխարժեքն էլ, ըստ էության, կայուն է: Այսինքն, այն ազդակները, որոնք բիզնեսին շահագրգռում կամ մոտիվացնում են իր գործը շարունակելու, նաև իր ընթացիկ գործարքներն ապահովելու իմաստով, նորմալ իրականացվում են: Մյուս կողմից՝ պատերազմը հսկայական ռեսուրսներ է պահանջում, և, բնականաբար, բյուջեի վրա ծանրաբեռնվածությունն ավելացել է, այն որոշակի ազդեցություն է ունեցել նաև բիզնեսի վրա: Բոլոր դեպքերում, բիզնեսն ու պետությունն ունեն իրենց օրակարգերը, ամբողջ հարցը կոորդինացնելու մեջ է. մեզ մոտ թե՛ կառավարության, թե՛ կենտրոնական բանկի համակարգերը կայացած ինստիտուտներ են, իրենց անելիքները լավ գիտեն: Մյուս կողմից էլ հասարակության տրամադրվածությունն է, որ ազդում է այս ամենի վրա»,-ասաց տնտեսագետը:

Նա շեշտեց, որ ընդհանրապես այն ֆոնը, որը կա վերջին 7-8 ամիսներին և կապված է պանդեմիայից բխող բացասական ազդակների հետ, ընդհանուր մթնոլորտ է ձևավորել. «Ընդհանուր առմամբ, այն ազդել է տնտեսական ակտիվության վրա: Հիմա որոշ չափով թե՛ տնտեսական աճի, թե՛ հարկային մուտքերի և թե՛ ծախսային մասով որոշակի վերաբաշխումներ կան: Բյուջետային վերաբաշխումներ եղան նաև պարտք ներգրավելու տեսանկյունից, որոնք այս իրավիճակում, ինչն անվանում ենք պատերազմական կամ ֆորսմաժորային, միանշանակ տեղին ու անխուսափելի են: Բնական է՝ նոր զենքեր, զինատեսակներ, նոր միջոցներ են հարկավոր, որոնք նաև ծախսեր են ենթադրում:

Անդրադառնալով արդեն ոչ թե գործարար, այլ հասարակական հատվածին ու պահանջվող վարքագծին այս իրավիճակում՝ Ատոմ Մարգարյանը նշեց. «Առհասարակ, յուրաքանչյուր ընտանիք ինքն է որոշում իր ծախսերի օրակարգը: Ընդհանրապես, իհարկե, ծախսերը պետք չէ հետաձգել. բոլոր դեպքերում մակրոմակարդակի առումով պահանջարկը ձևավորող բաղադրիչներից մեկը հենց անձնական սպառման ծախսերն են, որոնք մի զգալի մասով կատարվում են վարկային կամ փոխառու միջոցների հաշվին»: Տնտեսագետի դիտարկմամբ, առհասարակ, ֆորսմաժորային իրավիճակները խորհելու տեղիք են տալիս հաստատված տնտեսական մոդելի ու քաղաքականության առումով, որոնք միշտ ենք ունեցել:

«Հատկապես ռեսուրսների հասանելիության իմաստով բավականաչափ լուրջ խնդրներ ունենք: Այդ հարցերն այս կառավարության օրակարգում եղել են, բայց այս ամենի ավարտից հետո, երևի թե, պետք է լրջորեն մտածել այն հարցի շուրջ, թե ընդհանրապես ինչպիսին են ռեսուրսների հասանելիության համակարգերը, մեր ռեսուրսային պոտենցիալը: Խոսքը բոլոր ռեսուրսների մասին է: Առաջին հերթին բնական մենաշնորհ հանդիսացող ոլորտներում գնակազմավորման, գնագոյացման, ծախսային բոլոր բաղադրիչների մասին է:

Նման իրավիճակներում խնդիրները բավականաչափ տեսանելի են, որոնց հետագայում պետք է ուշադրություն դարձնել: Ընդհանրապես, կարծում եմ, որ պետք է փոխել տնտեսական մոդելի ողջ տրամաբանությունը և քաղաքականության շեշտադրումները: Խոսքը հատկապես կառուցվածքային քաղաքականության մասին է: Միշտ ասվել է, որ տնտեսությունը պետք է բարձր տեխնոլոգիական ուղղվածություն ունենա: Դա ինչ-որ ուղղություններով, օրինակ՝ ՏՏ-ի մասով իրացվել է, բայց այդ տեխնոլոգիաները պետք է զարգանան ու ավարտուն պրոդուկտներ դառնան: Օրինակ՝ ԱԹՍ-երի կամ դրանց դեմ պայքարելու միջոցների տեսանկյունից շատ մեծ անելիքներ կան:

Դրա համար մարդկային ռեսուրս ու պոտենցիալ ունենք, բայց քաղաքականությունը դրա պատվիրատուն պետք է լինի: Հիմա պատերազմը ստիպելու է, հարկադրելու է, որ տնտեսական թե՛ գաղափարախոսության, թե՛ քաղաքականության ամբողջ համակարգը վերանայվի»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը: Ատոմ Մարգարյանի խոսքով, Հայաստանը փոքր ներքին շուկա ունեցող երկիր է. «Ըստ այդմ՝ բարեկեցիկ, բարձր կենսամակարդակ ունեցող, նաև պաշտպանված ու հզոր ռազմարդյունաբերական համալիր ունեցող երկիր դառնալու համար իր քաղաքականությունը պետք է կառուցի այնպես, որ արտահանումը բազմակի անգամ գերազանցի ներմուծմանը: Դա հնարավոր է այն ժամանակ, երբ ունես այնպիսի պրոդուկտներ, որոնց կարիքն ունեն արտաքին շուկաները: Եթե նայենք, թե թուրքական Bayraktar-ներն ինչ բաղադրիչներից են կառուցված, ապա Թուրքիայի կողմից, կարելի է ասել, միայն թիթեղն է ու էժան աշխատուժը:

Հիմնական բաղադրիչները կանադական կառավարման համակարգերն են, կան գերմանական, նաև իսրայելական որոշ բաղադրիչներ: Բերում, հավաքում են ու ասում՝ թուրքական է: Իրականում չունեն այդ բաղադրիչները ստեղծելու կարողությունը, բայց մենք ունենք: Մենք կարող ենք մերը ստեղծել, բայց քաղաքականությունը պետք է այդպիսին լինի: Խոսքը և՛ ինստիտուցիոնալ լուծումների, և՛ հարկային, և՛ կարգավորումների, և՛ դրամավարկային քաղաքականության մասին է: Միայն դրանք համադրելով կարելի է ստանալ իրավիճակ, երբ բիզնեսն իր համար ներդրումների ասպարեզ չի տեսնի առևտուրը, հերթական սուպերմարկետը կառուցելը, ձեթ բերելն ու այն եռակի թանկ վաճառելը:

Ձեթ բերողին էլ պետք է ասել՝ այդ ապրանքի վաճառքից 5 տոկոսից ավելի շահույթ չես կարող ունենալ, եթե ցանկություն ունես միջոցներ դնել բարձր տեխնոլոգիաների մեջ, այնտեղ շահույթի վերին շեմ սահմանված չէ: Սա լուծումներից մեկը կարող է լինել, ինչն այլ կերպ անվանվում է կառուցվածքային և սելեկտիվ կամ ընտրողական հարկային քաղաքականություն: Նույնը նաև վարկային ռեսուրսների հասանելիությանը կարող է վերաբերել: Այսինքն, պայմանական ասած, եթե ձեթի բիզնեսով ես զբաղված, ոչ մի սուբսիդիա չես կարող ունենալ, բայց եթե զբաղված ես ԱԹՍ-երի կամ դրանց դեմ պայքարի միջոցների արտադրությամբ, կսուբսիդավորեմ»:

Ատոմ Մարգարյանի հետ զրույցում անդրադարձանք նաև մի խնդրի, որը վերաբերում է գովազդային արշավներին: Նշենք, որ պատերազմի առաջին օրերից շատ բիզնեսներ դադարեցրել են իրենց գովազդային արշավները՝ հաշվի առնելով մի քանի հանգամանք: Միևնույն ժամանակ, սակայն, այսօր արդեն, մասնագետների կարծիքով, գովազդի բացակայությունը իր բացասական ազդեցությունն է ունենում բիզնեսի վրա: Տնտեսագետն այս իրավիճակում ողջամիտ ու օպտիմալ լուծումների անհրաժեշտության մասին ընդգծեց. «Մեր հասարակության նյարդերը լարված են, և, այո, գովազդների ակտիվությունը ինչ-որ տեղ նպատակահարմար չէ:

Բայց սկզբունքորեն բիզնեսն առանց գովազդի դժվար է բիզնես կոչել: Բայց գովազդ էլ կա, գովազդ էլ: Տնտեսագետներս լավ գիտենք, որ գովազդը նաև ասիմետրիկ ինֆորմացիա է ստեղծում: Այսինքն, ոչ միայն տեղեկացնում է, այլև ապատեղեկացնում է: Խնդրահարույց կողմ կա, բայց եթե ունես բոլորովին նոր ապրանք, որն իր պարամետրերով, իր որակով հայտնի չէ, դու գովազդով տեղեկացնում ես, ապրանքի առավելությունն ես ի ցույց դնում, ինչն անհրաժեշտ է այնքանով, որքանով… Ինչևէ, ցանկացած բիզնեսի համար անգամ այսպիսի ֆորսմաժորային իրավիճակներում լավագույն ելքը կլինի իր գովազդային արշավների օպտիմալացումը:

Պետք է գովազդել և տեղեկացնել, բայց չափի սահմաններում, իսկ չափը շատ պարզ է որոշվում: Բիզնեսը պետք է կարողանա ուսումնասիրություններ անել ու պարզել իր ապրանքի նկատմամբ պահանջարկի օպտիմալ ու լավագույն մակարդակը: Այսինքն, նաև պարզի, թե այդ գովազդն ինչ է իրեն տալիս, որքանով է ազդում պահանջարկաստեղծ դրական տրենդ ձևավորելու վրա և որքանով է վնասում իրեն, որովհետև գովազդը կարող նաև վնասել բիզնեսին ու շատ մեծ չափերով: Այնպես որ, այս օրերին, բնականաբար, այո, սա խնդրահարույց հարցերից մեկն է:

Չմոռանանք նաև, որ շատ լրատվամիջոցների ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրներից մեկը գովազդներն են: Այստեղ կա խնդիր ու կարգավորումների անհրաժեշտություն. բիզնեսի համար իր ապրանքը, ծառայությունները հրամցնելու, գովազդելու ձևը, տեխնիկական ֆորմատները որքանո՞վ են ողջամտության սահմաններում ֆորսմաժորային իրավիճակներում: Այս պարագայում ողջամիտ ելքեր ու օպտիմալ լուծումներ են անհրաժեշտ»:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Պետք է Կառավարությունը շուտափույթ հրաժարական տա՝ զերծ պահելով Հայաստանը ներքաղաքական բախումներից. Արտակ ԹովմասյանՈվ չգիտի, թող իմանա.Վարազդատ ՀարությունյանԵկել է զտման ժամը․Էդուարդ Շարմազանով Մենք պայքարելու ենք մինչև վերջ, մինչև դավաճանը հեռանա.Աշոտ ԱնդրեասյանԱրարատ Միրզոյանը հանդիպել է ՍԴ նախագահի հետ Խայտառակ վիճակ ա, թշնամին գյուղից 600 մետր ա հեռու. Խնձորեսկի գյուղապետ (տեսանյութ) Ռազմական դրության պահպանումը խոչընդոտում է ռազմագերիների վերադարձին. Պատգամավոր Դասական կոլափս թե՞ քաղաքական «տուպիկ»Լուսանկարի հերոսը՝ Արմանը, տանն է. լուսանկար Նիկոլ Փաշինյանը ցանկանում է Արայիկ Հարությունյանին հապշտապ դարձնել ԵՊՀ ռեկտոր. 168.am ԱԱԾ-ն պարզաբանում է տարածել Արցախի պաշտպանության բանակը հաղորդագրություն է տարածել Ռուսաստանը վերադառնում է Կովկաս, այս անգամ Հայաստանով (1920-ին Ադրբեջանով էր եկել) Կրեմլի ոչ օֆիցիալ խոսնակը ծաղրական անդրադարձ է կատարել ՀԱՊԿ նիստում Նիկոլ Փաշինյանի հեռախոսների պատճառով բարձրախոսով նրա ձայնի կտրվելուն. Mediaport Ադրբեջանը հայտարարել է Ստեփանակերտի նկատմամբ իր իրավասությունների մասին. ՏԱՍՍ Հաղթանակի կարմրջից երիտասարդ է նետվել. վերջինս հիվանդանոցում մահացել է Արցախյան պատերազմից հետո Իլհամ Ալիևը նոր հայտարարություն է արելՊատգամավոր Լուսինե Բադալյանի մայրը պատուհանից եռման ջուր լցրեց նրա հրաժարականը պահանջող երիտասարդների վրա. տեսանյութՎարդենիսի խանութում տեսել են հայ զինվորների համազգեստով ադրբեջանցիներ․ աղբյուր Օրերս Լաչինի հատվածում ադրբեջանցիները գերեվարել են ֆուռով օգնություն տանող 3 անձի․ աղբյուր Առաջին անգամ հայտարարվեց Ադրբեջանի զոհերի թիվը Էրդողանը Բաքվում անցկացվելիք զորահանդեսի հետ կապված որոշում է կայացրելԱդրբեջանի ՊՆ-ն Սոթքի ոսկու հանքից կադրեր է հրապարակել.տեսանյութ «Այս պահին էլ Տեղ համայնքում բոլոր դիրքերին հերթականությամբ մոտենում են հակառակորդի զինվորները՝ պահանջելով ետ քաշվել». նոր մանրամասներԱնգամ այդ извените технически պայմաններում, Պուտինն ասում է.«Ничего, ничего, мы вас слышим». Քոչարյան Խոստացավ խաղաղություն , բերեց՝ պատերազմ։ Խոստացավ հաղթանակ, բերեց՝ պարտություն. Շարմազանով «Էլի մարդիկ են առևանգվել Քաշաթաղի ճանապարհին». Հայկ Մարտիրոսյան Ադրբեջանցիները փորձել են առաջ գալ Սյունիքի մարզի Տեղ համայնքումԻ՞նչ է նշանակում «բոլորը բոլորի դիմաց» ինչպես է իրականացվելու գերիների փոխարինման գործընթացում (տեսանյութ) Ռուսական խաղաղապահ ուժերի հրամանատարը հանդիպել է Զաքիր Հասանովի հետ Պուտինը ՀԱՊԿ առաջ դրեց Բաքվի խնդիրը Նիկոլ Փաշինյանն ուսանողների մասով հանձնարարական տվեց. տեսանյութՏիգրան Ավինյանը նոր որոշում է ստորագրելՈստիկանությունը հայտարարություն է տարածել, կկիրառվեն տուգանքներ Քաղաքացիները, որոնք թշնամու հարվածից ունեն անշարժ գույքի վնասում, կարող են դիմել գումար ստանալու համար Նվիրյալ ԳՇ պետ Գասպարյան Օնիկ, անգամ հիմա՝ էս հրաժարականների տեղատարափի ֆոնին բան չունե՞ս ասելուԲաքուն Ստեփանակերտից թույլտվություն է խնդրում Շուշիում զորքերի ռոտացիայի համար Թուրքիայում կրկին ուժգին երկրաշարժ է տեղի ունեցելՔանի մահացած և վարակված ունենք այսօր. իրավիճակը Հայաստանում Ազերիները շրջում են Սոթքի հանքի տարածքում. նրանք մտել են հանքի պահեստ (տեսանյութ) Նոր անակնկալ Մոսկվային ու Բաքվին. Ղարաբաղի օկուպացիան ճանաչվում է Գազի գինը դարձավ 320 դրամ«Լավ եղեք… բայց նաև զգույշ եղեք» Ազգային հերոսի որդիները խնդրում են վերադարձնել իրենց հոր ավտոմեքենան Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 4 մարզերում Հունան Պողոսյանը քիչ անց կազատվի պաշտոնից Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել Հենց սա է Նիկոլին սարսափեցնում. փորձագետ Ով փրկեց Արսեն Թորոսյանին. Նիկոլ Փաշինյանը խնդրել էր առողջապահության նախարարի թեկնածուներ գտնել. «Ժողովուրդ» Հայ գերիները ենթարկվել են բռնության ու նվաստացման
Ամենադիտված