Ուսումնական վարկերի համակարգում խնդիր կա

Մարինա Ներսեսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է .

Օրերս ՀՀ կառավարության հերթական նիստի ընթացքում որոշում ընդունվեց` ԲՈՒՀ ընդունված 1-ին կուրսի ուսանողներին (ընտանիքների անապահովության սահմանային միավորից բարձր միավորներ ունեցող) պետության կողմից տրամադրել ուսանողական նպաստի ձևով ուսման վճարի մասնակի փոխհատուցում:

Այսինքն՝ ներկայում գործող կարգի (ըստ որի՝ վարձավճարը փոխհատուցվում էր 2-րդ կուրսից սկսած) փոխարեն վարձավճարի փոխհատուցումը կտրամադրվի 1-ին կուրսից սկսած:

Այս որոշումը, իհարկե, դրական արձագանք կունենա բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ստանալ ցանկացողների շրջանում: Բացի սոցիալապես խոցելի ընտանիքների ուսանողներին աջակցություն ցուցաբերելուց, պետությունը ԲՈՒՀ-երում վճարովի համակարգում ընդգրկված ուսանողներին ցուցաբերում է նաև աջակցության այլ միջոցներ, որոնցից են`
«Փարոս» համակարգում ընդգրկված և լավ սովորող ուսանողների վարձավճարի 50-100% զեղչումը,
Սահմանապահ համայնքներում բնակվող ուսանողների վարձավճարի զեղչումը, ԲՈՒՀ-երի կողմից իրենց հաշվին տրամադրվող վարձավճարների զեղչումը (օրենքով ամրագրված),
Պետության աջակցությամբ գործող տարբեր հիմնադրամների միջոցով տրամադրվող կրթաթոշակները, Արտոնյալ ուսանողական վարկերի համակարգը և այլն:

Ցուցաբերվող աջակցությունների մեծ մասը ունեն հասցեական բնույթ և դե ֆակտո կատարում են իրենց գործառույթը, որն է ուսումնառության ընթացքում ուսանողների բեռի թեթևացումը և մասնագիտական կրթությունը մատչելի դարձնելը, բացառությամբ մեկից` արտոնյալ ուսանողական վարկերի համակարգից, որը որոշ դեպքերում ունի ձևական բնույթ, իսկ հիմնականում սխալ ֆունկցիա է կատարում կրթական համակարգում` երիտասարդներին ուղղորդելով ցածրակարգ ԲՈՒՀ-եր:

Քանի որ վարկի առավելագույն գումարն ուսումնառության մեկ տարվա համար կազմում է 450 հազ. դրամ, իսկ ՀՀ լավագույն ԲՈՒՀ-երում` որոնք են ATC և AUA վարձավճարները մի քանի անգամ գերազանցում են առաջարկվող գումարի չափը, նույնիսկ ՀՀ պետական ԲՈՒՀ-երում վարձավճարները գերազանցում են առաջակվող վարկի գումարին, որոշ դեպքերում անգամներով: Չունենալով համապատասխան ֆինանսական միջոցներ՝ ուսանողներն ընտրում են պետական ԲՈՒՀ-երը, որտեղ պետական աջակցության միջոցներն ավելի հասանելի են, որի արդյունքում երիտասարդները զրկվում են որակյալ կրթություն ստանալու հնարավորությունից, իսկ երկիրը կորցնում է իր պոտենցիալը իրացնելու հնարավորությունից: Իսկ ուսանողական վարկերի սահմանաչափը ընդամենը 2 կամ 3 անգամ բարձրացնելը մի փոքր բարձրացնելու է վարկերի ռիսկայնությունը, որը շատ փոքր ազդեցություն է ունենալու վարկի տոկոսադրույքի վրա: Իսկ անհրաժեշտության դեպքում այդ բեռը կարող է իր վրա վերցնել պետությունը, որն ավելի արդյունավետ կլինի, քան այդ միջոցները տրամադրելը զեղչերի տեսքով: