Սյուրռեալիստ գրչակները

Վերջերս բավական հաճախ կարելի է հանդիպել մի շատ սյուրռեալիստական կամ վերացական ավանգարդիզմին բնորոշ այնպիսի մի արտահայտության, ինչպիսին է ընդդիմադիր լրագրողները։ Հետաքրքիրն այն է, որ այդպես են իրենց անվանում նաև այդ այսպես կոչված լրագրողները։ Դա նույն է, թե ասենք ընդդիմադիր հովիվը կամ ընդդիմադիր որմնադիր, ընդդիմադիր «գաջավիկը» կամ էլ թե ընդդիմադիր ինժեները։

Այսինքն նման արտահայտություն արդեն իսկ ցույց է տալիս, որ մենք գործ ունենք անհատների հետ, որոնց մեծ վերապահումներով կարող ենք լրագրող անվանել։ Թերևս հենց այստեղից էլ սկսվում է հայաստանյան լրագրությունը ողբերգությունը։ Ինչ խոսք, լրագրողներն ամենաշատն են շփվում քաղաքական անցուդարձերի հետ և հասկանլի է նաև, որ նրանց համար նույնպես դժվար է չխառնել քաղաքացիական դիրքորոշումը մասնագիտական գործունեության հետ։ Սակայն մյուս կողմից հենց դրանվ են տարբերվում լրագրողները լրագրիստներից, քանի որ այն պահին, երբ լրագրողը հայտարարում է իր ընդդիմադիր կամ իշխանամետ լինելու մասին կամ թեկուզ լռելյայն համաձայնվում այդ բնորոշման հետ, ապա այլևս կասկածի տակ է դրվում նրա պատրաստած նյութի հավաստիությունն ու որակը։ Անկասկած է նաև, որ մենք չենք կարող պահանջել իդեալական անաչառություն, քանի որ սա գործնականում անհնար է առնվազն բուն լրատվամիջոցների կեցվածքի պատճառով, սակայն սա չի նշանակում, թե լրագրողը պետք է հայտարարի իր ընդդիմադիր կամ իշխանամետ լինելու մասին։

Ըստ էության հենց սա է Վիգեն Սարգսյանի նշած անտակտությունը, քանի որ հանդես գալով արդեն որպես ընդդիմադիր, լրագրողն իրեն դնում է ինչ-որ իմաստով արտոնյալ վիճակի մեջ և դուրս է գալիս մասնագիտական գործառույթներից, պաշտոնյային հարց ուղղելու, տեղեկություն ստանալու փոխարեն սկսում է հանդես գալ պնդումներով ու գնահատականներով, ինչը կարող է թույլ տալ իրեն ընդդիմադիր քաղաքական գործիչը՝ անկախ փաստարկվածությունից։ Իշխանամետների պարագայում խնդիրը փոքր ինչ այլ է։ Վերջիններս ընդհակառակը՝ փորձում են ներկայանալ որպես օբյեկտիվ լրագրողներ, սակայն իրականության մեջ օբյեկտիվ մասնագիտական կարծիքի փոխարեն որդեգրում են պաշտոնյայի կամ իշխանության փաստաբանի դերը։

Երկու դեպքում էլ մենք գործ ունենք մուտացիաների հետ, որոնք հայաստանյան ներկայիս լրագրությունը վերածել են գրչակության և իջեցրել շրիշակային մակարդակի։

Ա․Մ․