Փոփոխություններ կենսաթոշակի ու նպաստների վճարման համակարգում

2017 թվականից քաղաքացիներն արդեն կարող են նպաստների և կենսաթոշակների դիմումները ներկայացնել ցանկացած տարածքային բաժին: Օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում ի՞նչ է փոխվել, որն է համարվում քաղաքացու բնակության վայրի տարածքային կենտրոնը և այլ հարցերի շուրջ Tert.am-ը զրուցեց ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության կենսաթոշակային ապահովության վարչության պետ Անահիտ Գալստյանի հետ:

-Տիկի՛ն Գալստյան, քաղաքացիներն արդեն կարող են նպաստների և կենսաթոշակների դիմումները ներկայացնել: Օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում ո՞րն է համարվում տարածքային կենտրոն:

-Օրենսդրական փոփոխության արդյունքում տարածքային կենտրոններն այն տարածքային բաժիններն են, որտեղ քաղաքացիները կենսաթոշակ նշանակելու համար դիմում են ներկայացնում: Նպաստ ստանալու համար ևս քաղաքացին դիմում է այն տարածքային բաժին, որտեղ դիմում է կենսաթոշակի համար:

-Փոփոխություններ կան նաև երեխաների նպաստների դիմումների հետ կապված, ո՞ր նպաստներն են դրանք:

-Դրանք նույնպես նույն մարմինն է նշանակում: Խոսքը վերաբերում է ոչ բոլոր նպաստներին. «Պետական նպաստների մասին» ՀՀ օրենքով թվարկված մոտ 8-9 նպաստի տեսակ կա։ Խոսքը վերաբերում է երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստին, չաշխատող մայրերին տրվող մայրության նպաստին, խնամքի նպաստին, ծերության նպաստին, հաշմանդամության նպաստին և կերակրողին կորցնելու դեպքում նպաստին:

Այս նպաստների համար ևս, քանի որ նշանակող մարմինը նույնն է, քաղաքացիները պետք է դիմեն կենսաթոշակի կենտրոն: Կենսաթոշակ նշանակող մարմինը նաև իմ թվարկած նպաստներն է նշանակում, պետք է դիմեն համապատասխան տարածքային բաժին:

-Նպաստների համար դիմելու ձևն առցա՞նց է:

-Ոչ, այստեղ տարբերակենք: Իմ ասած բոլոր կենսաթոշակների և նպաստների դեպքում ներկայանում են և դիմում ներկայացնում, ընդ որում՝ միայն նպաստների պարագայում դիմումը ծնողներից բացի կարող է նաև այլ անձ ներկայացնել: Իսկ առցանց նպաստի համար կարելի է դիմել միայն երեխայի ծննդյան նպաստ նշանակելու հարցով, այն էլ եթե ընտանիքում առաջին կամ երկրորդ երեխան է ծնվել և ծննդյան վկայականը տրվել է ՀՀ քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմնի կողմից:

Այս սահմանափակումները, որ կան, պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ էլեկտրոնային դիմումում նշված տվյալները պետք է հնարավոր լինի առկա տեղեկատվական բազաներով ճշտել:

Այժմ կարողանում ենք այդ տվյալները ճշտել միայն առաջին և երկրորդ երեխայի դեպքում, իսկ 3-րդ և ավելի երեխաների դեպքում մի քիչ ավելի լայն բազա է անհրաժեշտ: Աշխատանքներ են տարվում երրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ երեխայի դեպքում ևս առցանց դիմումներ վերցնելու համար:

-Պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգը 2018-ի հուլիսից կդառնա պարտադիր: Այս դեպքում փոփոխություններ նախատեսվո՞ւմ են:

-Փոփոխություններ չկան, երբ 2018 թվականի հուլիսի մեկից 1974 թվականին և դրանից հետո ծնվածները հանդիսանան կուտակային համակարգի մասնակից, գործատուն աշխատավարձից համապատասխան պահում կանի, իսկ եթե մասնակիցն ինքն ընտրի իր կուտակային ֆոնդը, ապա այլ կարգավորումներ են։ Եթե չի ընտրի, ապա օրենքով կարգավորված են ընտրության մեխանիզմները, համակարգչային ծրագրի միջոցով ֆոնդ կընտրվի, և կտեղեկացվի մասնակցին:

-Իսկ եթե օտարերկրյա քաղաքացին գրանցված է և աշխատում է Հայաստանում, ինչպե՞ս է ստանալու այդ վճարները կենսաթոշակային տարիքի հասնելուց հետո:

-Եթե օտարերկրյա քաղաքացին Հայաստանում ունի կացության կարգավիճակ, ապա նրանից ևս կենսաթոշակային կուտակային համակարգի շրջանակներում վճարները պահվում են: Այն դեպքում, երբ քաղաքացին վերադառնում է իր մշտական բնակության երկիր, այդ գումարները նրա դիմումի հիման վրա կարող են փոխանցվել իր բնակության երկրի կուտակային համակարգ:

-Իսկ եթե այդ երկրում կուտակային համակարգ չկա, այդ դեպքում ի՞նչ է արվում կուտակած գումարը:

-Եթե չկա, քաղաքացին գրավոր դիմում է գրում և իր կենսաթոշակի իրավունքն իրացնում: