Երբ երևում է ոչ թե դատարկ խոստում, այլ կատարված գործ

«Կենտրոն» Հեռուստաընկերության նախաձեռնությամբ Գագիկ Ծառուկյանի հոբելայանական տարեդարձի առթիվ 4 մասից բաղկացած ֆիլմաշար է պատրաստվել։ Պայմանականորեն ֆիլմերը կրում են «Բիզնես», «Եկեղեցաշինություն», «Սպորտ», «Բարեգործություն» վերտառությունները։

Ինչպես և սպասելի էր, Ծառուկյանի գործունեությանն ու անցած ճանապարին նվիրված այս ֆիլմաշարը չէր կարող  միանշանակ գնահատականի արժանանալ։ Առավել քան պարզ է, որ Ծառուկյանի նման հասարակական-քաղաքական գործիչն ամենուր հանդիպելու էր տաբեր վերաբերմունքների ու գնահատականների, սակայն մեկ բան միանշանակ էր, որ Գագիկ Ծառուկյանը ամենաշատը կարևորել և կարևորում է միայն հանրային և հասարակական վերաբերմունքը, մնացած կարծիքների հետ ոչ միայն հաշվի չի նստում, այլև հաճախ չի էլ անդրադառնում, քանի որ հանրության գնահատականից բարձր գնահատական չի կարող տալ որևէ անհատ, գործիչ կամ պաշտոնյա։

Թերևս հենց այս հանրային վերաբերմունք է արտահայտված նաև վերոհիշյալ ֆիլմաշարում։ Հայաստանյան իրականության մեջ ներկայումս շատ քիչ կան գործիչներ, որոնց գործունեությունն ու անցած ճանապարհը ներկայացնելու համար կարիք կլիներ 4 մասից բաղկացած ֆիլմի, միևնույն ժամանակ հնարավոր չէ  միանշանակ ասել, որ այս 4 ֆիլմերը կարող են լիովին ներկայացնել Ծառուկյան մարդուն, հասարակական-քաղաքական գործչին, քաղաքացուն և բարեգործին։

Ամենահետաքրքիրն այն է, որ չնայած Ծառուկյանը տարիներ շարունակ ընկալվել է որպես ոչ միայն գործարար, այլև առատաձեռն բարեգործ, այդուհանդերձ նրա գործունեության գերակշիռ հատվածի  մասին մենք տեղեկանում ենք ֆիլմից, ակնհայտ է, որ սա նշանակում է այն, որ գործիչը երբեք առաջին տեղում չի դրել սեփական անձի ու գործունեության գովազդը, իսկ այն ամենը,  ինչի մասին տեղեկանում է լայն հասարակությունը, ընդամենը Ծառուկյանի բազմաբնույթ գործունեության «ծաղիկներն են»։

Այս ամենից զատ, անշուշտ, սպասելի էին նաև տարատեսակ քննադատություններն ու քաղաքականություն վերադարձի հեռանկարներ տեսնողները, և իհարկե չարախոսներն ու ամենասովորական ընդդիմամոլները, սակայն ըստ էության պետք է փաստել, որ կան դեպքեր, երբ քննադատությանը, չարախոսությանը կամ նմանատիպ որևէ այլ վերաբերմունքին բացառապես հակադարձելու կարիք չկա, քանի որ ամեն ինչ ասված է՝ փաստերով և գործով։

Արդյոք այս հարցում հնարավոր է վիճել, տեսականորեն այո, քանի որ վիճել կարելի է միշտ և հաճախ նույնիսկ առանց պատճառի, սակայն դրանից արվածը չի կորչում և չի ոչնչանում, քանի որ այն ինչ ստեղծված է գործով, միայն խոսքով հնարավոր չէ փլուզել կամ սևացնել։

Ի վերջո պետք է խոստովանել, որ ներկայումս Ծառուկյանն այն հատուկենտ գործիչներից է, որի գործունեության մասին կարելի է պատրաստել ոչ թե մեկ այլ մի քանի ֆիլմ և սա վկայում է ոչ այնքան  ֆիլմերի ստեղծման պահանջի կամ հրատապության մասին, ինչն անշուշտ առկա է, որքան նման ֆիլմերի ստեղծման համար անհրաժեշտ նյութի ու պաշարի առկայության և առատության  մասին, որովհետև ի վերջո կարելի է խոսել միայն արվածի ու ռեալի մասին, որովհետև կարելի է ցույց տալ միայն արդյունքը և ոչ թե խոստումը։

Թերևս այս հարցում հայաստանյան հասարակական ու քաղաքական գործիչների մեծ մասը պետք է օրինակ վերցնեն և փորձեն հասարակությանը մատուցել ոչ թե լոկ տասնյակ ու հարյուրավոր խոստումներ, այլ իրական ու շոշափելի արդյունքներ։

 Վերջապես ֆիլմաշարի բովանդակության մեջ տարատեսակ ենթատեքստեր տեսնողներին թերևս պետք է հշեցնել, որ հայաստանյան իրականության մեջ նմանատիպ ֆիլմաշարեր շատ քիչ կան, վերջիններիցս ժամանակին ամենաաղմուկ հանածն ըստ էության նախկին նախագահներից մեկին նվիրված ֆիլմն էր, որը չափազանց հակասական գնահատականների արժանացավ, քանի որ հասկանալի է, խոսքը գնում էր քաղաքական ժամանակաշրջանի ու քաղաքական իրադարձությունների գնահատականների մասին, բացի այդ, նշված ֆիլմում ներկայացված «երանելի» ժամանակներն ավարտվեցին մարտիմեկյան ողբերգությամբ։

 Թերևս այս համեմատության մեջ պետք է ասել, որ չափազանց դժվար է այսօրինակ կերպով մոտենալ Գագիկ Ծառուկյանի գործունեության վերաբերյալ հոբելյանական ֆիլմաշարին, քանի որ այս դեպքում մենք գործ ունենք ոչ թե քաղաքական բագաժ հավաքելու միտումների հետ, այլ ուղղակի արված գործի հանրահռչակման, որն ինքնին ծառայում է հանրային նպատակին։

Թերևս հենց այս առումով էլ երբեմն պետք է դիմել նման համեմատականների, քանի որ մի դեպքում բարձրագույն պոստից հեռացած պաշտոնյան ֆիլմեր է պատրաստում իր ժամանակաշրջանը գովերգելու համար, մյուս դեպքում քաղաքականությունից սեփական նախաձեռնությամբ և երկրի ներքին անդորրը պահպանելու նպատակով քաղաքականությունից հեռացած գործչի հոբելյանին նախաձեռնվում է նման ֆիլմի ստեղծումը։ Հենց այս կոնտրաստով էլ առանձնանում  է վերոհիշյալ  ֆիլմաշարը մինչ այժմ ստեղծված նմանատիպ ֆիլմերից։

Տիգրան Դավթյան