Պե՞տք է արդյոք Հայաստանում սպասել ուժեղ երկրաշարժի

Երկրաշարժերի կանխատեսման խնդիրը համաշխարհային մասշտաբով դեռ ընդհանուր լուծում չունի: Այս մասին arartatnews.am-ի հետ զրույցում նշեց Հայաստանի արտակարգ իրավիճակների նախարարության  սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայության ղեկավար Հրաչյա Պետրոսյանը:

Նրա խոսքով՝  յուրաքանչյուր տարածաշրջանում  տեղի  ծառայությունները երկրաշարժերի ճշգրիտ կանխատեսման որոշակի հաջողություններ ունենում են ընթացքում. «Այն մենք անվանում ենք ընթացիկ սեյսմիկ վտանգի գնահատում, որը դեռ ուժեղ երկրաշարժի կանխատեսում չէ: Ինչ վերաբերում է վերջերս տեղի ունեցած թույլ ցնցումներին, դրանք իսկապես թույլ ցնցումներ են՝ 3-4 բալ ուժգնությամբ, որոնք սեյսմոլոգիայում սովորական երևույթ են: Դրանց մենք կոչում ենք սեյսմիկ ֆոն, և չի լինում շատ թե քիչ սեյսմիկ ժամանակահատված, երբ երկրաշարժեր, նույնիսկ թույլ, ընդհանրապես չեն լինում, դա հազվադեպ բան է»:

Սեյսմոլոգի կարծիքով՝ այն երկրներում, որոնց տարածքը մեծ է, ավելի հաճախ են երկրաշարժեր լինում. «Օրինակ՝ Թուրքիայի տարածքում ավելի հաճախ են սեյսմիկ ցնցումներ լինում, քան Հայաստանում: Իսկ վերջին ցնցումները, որոնք եղան Հայաստանում, Թուրքիայում, չենք կարող ասել, որ շատ են լինում նման ցնցումները, ֆոնի սահմաններում են»:

Ինչ վերաբերում է կարծիքներին, թե փոքր ցնցումները նվազեցնում են մեծ երկրաշարժերի հավանականությունը, մեր զրուցակիցն ընդգծեց. «Նման վիճակագրություն չկա, բայց դրա մեջ ճշմարտության հատիկ կա:  Դասական տարբերակով՝ երկրաշարժին նախորդում են նախացնցումները, հետո լինում է գլխավոր կամ մայր ցնցումը, որից հետո՝ հետցնցումներ: Իհարկե, եղել են երկրաշարժեր, երբ նախացնցում չի եղել կամ եղել է աննշան՝ մեկ-երկու ցնցում, բայց ուժեղ երկրաշարժերից հետո տարիներ շարունակ լինում են հետցնցումներ: Այդպես եղավ նաև Սպիտակի երկրաշարժից հետո»:

Հրաչյա Պետրոսյանը նաև ընդգծում է, որ երկրաշարժերի կանխատեսման համար անհրաժեշտ են մի քանի բաղադրիչներ՝ արդիական սարքավորումներ, որակյալ մասնագետներ, գիտելիքների պաշար, համագործակցություն այլ երկրների հետ: «Չնայած այս ամենի առկայության դեպքում էլ հնարավոր չէ 100-տոկոսանոց կանխատեսումներ անել»:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանում վերջին երկրաշարժը՝ 2-3 բալ ուժգնությամբ, գրանցվեց հոկտեմբերի 31-ին Վանաձորում:

Էմմա Հովսեփյան