Չինովնիկական դասի օրինակը ուսանողների մի զգալի մասի համար վերածվել է հաջողվածության միակ ճիշտ ճանապարհի

Ալեն Ղևոնդյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

2003թ.-ից դասավանդում եմ ԵՊՀ-ում: Հազար տեսակի ու տիպի, մտավոր կարողության, բարոյական կերպարի, կարգավիճակի ուսանողներ եմ տեսել: Վերաբերմունքը ինձ նկատմամբ, շատ տարբեր է եղել, ինչպես՝ վատ, այնպես էլ՝ լավ առումով:

Ամեն կուրս մտնելուց մի հիմնական հարց եմ տալիս ուսանողներին. ինչու՞ եք որոշել ԲՈՒՀ ընդունվել, ձեր ինչին է պետք: Պատասխանները հիմնականում միանման են: Այս տարի, հերթական կուրսը մտնելով և նույն հարցը հնչեցնելով, ստացա շատ կոնկրետ պատասխան. «Որպեսզի պետական համակարգում աշխատեմ»: Հակադարձում եմ, թե «պետական համակարգում աշխատավարձերը ցածր են, իմաստ ունի՞ մտնել»... Ուսանողները պատասխանում են, թե. «Աշխատավարձի համար չէ, որ մենք ուզում ենք պետական համակարգ մտնել: Համակարգը հնարավորություններ է բացում...»: Հետաքրքիր է ինչ հնարավորություններ, եթե աշխատավարձը մրցունակ չէ, ապա խոսքը այլ բանի մասին է...

Ուսանողն այսօր հստակ գիտի ճանապարհը, թե ինչպես մեզանում ձևավորված խաղի ոչ ֆորմալ կանոնների ներքո փորձել հայաստանյան չափանիշներով հասնել իր նպատակներին: Օրինական է դա թե՝ ոչ, այս պահին էական չէ: Հպանցիկ հայացքով նայեք միջինից բարձր չինովնիկական կամ երեսփոխանական խավին, նրանց ընտանիքների ֆինանսական հայտարարագրերին: Մեծամասնությունը միլիոնատերեր են, ահռելի կարողության տեր մարդիկ: Հետաքրքրի է ինչպե՞ս է հնարավոր աշխատավարձի նման չափի պարագայում, իսկ մեր երկրում չինովնիկները բարձր աշխատավարձ չեն ստանում, դիզել այդօրինակ կարողություն, երբ օրենքը ձեզ արգելում է բիզնեսով զբաղվել: Այստեղ, սովորաբար, փրկության է գալիս «մեծ ժառանգություն ստանալու ամենից վստահելի» փաստարկը....

Քաղաքագիտության, իրավունքի, տնտեսագիտության ոլորտներում, երբ բացի տեսությունից, գործնական օրինակների քննարկումը շատ կարևոր է, ուսանողի հարցերին, թե ինչու է Հայաստանում այսպես, երբեմն բավական բարդ է պատասխանել: Մի կողմից՝ դու դասախոս ես և նման թեմաներով իրավունք չունես լսարանում խոսել: Մյուս կողմից՝ դու նման թեմաներով չես կարող չխոսել, քանի որ քո առարկան ենթադրում է լայն սպեկտրի հիմնահարցեր և հատկապես կապված քո սեփական երկրի հետ: Այսօր դու ուսանողիդ հետ ապրում ես նույն հասարակության մեջ, տեսնում ես նույն իրողությունները, նույն բարոյագիտությունը: Այսօրվա ուսանողը միամիտ չէ, նա բավական տեղեկացված է, հաճախ շատ ավելի, քան դու ինքդ...: Եվ դու դա շատ լավ հասկանում ես: Այսօր ուսանողը լսարանում ստանում է մի գիտելիք, իսկ լսարանից դուրս հաճախ կիրառում է այլ հմտություններ: Այսօր, որքան էլ դու նրան համոզես, թե ճանապարհը սա է, միևնույն է նա ընտրելու է այն ճանապարհը, որն իրեն ավելի հարմար է: Նրան առաջարկվող քո ճանապարհը բարդ է, անհրապույր, իսկ մյուսը՝ հայկական միջավայրում ավելի «մրցունակ» ու հեշտ: Ինչ է ստացում. ստացվում է մի իրավիճակ, երբ չինովնիկական դասի օրինակը ուսանողների մի զգալի ամսին համար վերածվել է մրցունակության և հաջողվածության միակ ճիշտ ճանապարհի:

Ու սրանից հետո պետք չի ասել, թե ուսանողները պակաս գիտուն են, կամ «անորակ» են. հետ նայեք ու հասկացեք, թե ում «օրինակելի» փորձն է նրանց համար կողմնորոշիչ եղել....