Այսօր ԼՂ խնդրի շուրջ ձևավորված իրողություններում ամենից գործուն «փաստարկը» ՀՀ/ԼՂՀ բանակն է

Ալեն Ղևոնդյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է .

Երեկ տեղական լրատվամիջոցներից մեկը հոդված էր հրապարակել, որն աչքի էր ընկնում ԼՂ խնդրի վերաբերյալ «հին» մոտեցումների «նորովի» փաթեթավորմամբ: Խոսքը ԱՄՆ Պետդեպի նախկին խորհրդական, ԽՍՀՄ հարցերում մասնագիտացած վերլուծաբան, ներկայումս` Վաշինգտոնի Համաշխարհային քաղաքականության ինստիտուտի պրոֆեսոր, սյունակագիր, իսկ մեզ ավելի հայտնի որպես «Մեղրիի փոխանակման» ծրագրի «համահեղինակ» Փոլ Գոբլի հետ հարցազրույցի մասին է:

Հավանաբար հիմք ընդունելով այն մոտեցումը, թե այսօր Ադրբեջանում ծանր օրեր են, և Ի.Ալիևն ունի բազմաթիվ խնդիրներ՝ կապված երկրի արտաքին քաղաքական հեղինակության և ընկալելիության հետ, պարոն Գոբլը կարծիք էր հայտնում, թե Բաքուն կարող է թեքվել դեպի Ռուսաստան: Վերջինս նույնպես լավ օրեր չի ապրում, ուստի միգուցե և չհրաժարվի «անառակ որդու» վերադարձից: Նման պարագայում ԼՂ խնդրի լուծման բանալին, ըստ Գոբլի, կախված կլինի նրանից, թե արդյո՞ք Ադրբեջանը կհամաձայնվի դառնալ Մոսկվայի ռեգիոնալ «արբանյակը» և ի՞նչ գնով: Եթե գինը լինի ԼՂ-ի շուրջ անվտանգության գոտու՝ ՀՀ-ի/ԼՂՀ-ի կողմից զիջումը, ապա, ըստ փորձագետի, Հայաստանն այս առումով նոր մարտահրավերների առջև է կանգնելու, որոնք ուղղակիորեն կապված են լինելու նրա անվտանգության ապահովման հետ: Իսկ անվտանգության հարցում, ըստ Գոբլի, արդեն այսօր Երևանը կարող է հաշվի առնել Արևմտյան երաշխիքների ռեալության հանգամանքը, եթե, իհարկե, դրանք լինեն:

Վերացարկվելով «Запад нам поможет» թեզից և ելակետ ընդունելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ և ԼՂՀ անվտանգության հիմքը նրանց զինված ուժերն են, պետք է նշել, որ Բաքվի ծանր կացության և նրա՝ Մոսկվա նայելու հանգամանքի պարագայում հայտնի փորձագետը մոռանում է մեկ շատ կարևոր գործոն. Բաքուն այսօր, առավել քան երբեք, միացյալ ճակատով է հանդես գալիս Անկարայի հետ, իսկ Անկարան ամենևին շահագրգիռ չէ, որ ադրբեջանա-ռուսական հարաբերություններն այսօրինակ ջերմացում ապրեն: Դա կթուլացնի Անկարայի դիրքերը Մոսկվայի հետ հարաբերություններում: Մյուս կողմից՝ պետք է առնվազն հաշվի առնել մեկ այլ իրողություն. Մոսկվայում այսօր առավել քան լավ են հասկանում, որ չնայած ՀՀ-ում իրենց տնտեսական ծանրակշիռ ներկայացվածության և սերտ հարաբերություններին, կան ոլորտներ և հարցեր, որոնք, հիմք ընդունելով ՀՀ-ի անվտանգության օրակարգը, քննարկման ենթակա չեն: Ավելին՝ դրանց մի մասի անվտանգությունն ապահովվում է միացյալ ուժերով: Պետք է սթափ գնահատել, թե ինչ կտա Մոսկվային Ադրբեջանի հետ հարաբերություների հնարավոր սերտացումը: Այսօր արդեն նրանք ունեն բավական լավ, զարգացած հարաբերություններ: Սակայն պետք չէ նաև մոռանալ, որ մեկ անգամ չէ, որ ռուսները հայտարարել են և ոչ ֆորմալ հանդիպումներում էլ փաստել, թե ԼՂ խնդիրը պետք է լուծվի նախ խաղաղ ճանապարհով, ապա երկու կողմերի համաձայնությամբ առկա ֆորմատում (ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ): ԼՂ խնդրի կողմերի միջև այսօր այդ համաձայնությունը դեռ առկա չէ, ուրեմն խնդրի լուծումը դեռ չի հասունացել:

Եվ ամենակարևորը պետք է արձանագրել. այսօր ԼՂ խնդրի շուրջ ձևավորված իրողություններում ամենից գործուն «փաստարկը» ՀՀ/ԼՂՀ բանակն է, որն իրականում խաղաղություն է պարտադրում ԼՂ գոտում՝ զսպելով Ադրբեջանին: Սա մի շարք հանգամանքներով շահեկան է կարծես բոլորին և հատկապես ՌԴ-ին, ուստի կարծում ենք՝ ռեգիոնում նման սկզբունքային կողմնորոշման փոփոխությունների համար համենայն դեպս այս փուլում բավարար հիմքեր դեռ չեն ձևավորվել: