Բաքվի եվրոպական խաղերն ու ասիական մուղամները

Արմեն Հակոբյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. 

Այսպես ասած՝ առաջին «Եվրոպական օլիմպիադան» դեռ չսկսված, արդեն իսկ անախորժություններ ու խայտառակ դրսեւորումներ (շատերը նախընտրում են անվանել սկանդալային) են արձանագրվել: Միաժամանակ սոցցանցերի հայկական հատվածում ուշագրավ արծարծումներով քննարկվում է այս «մարզական խաղերին» Հայաստանի պատվիրակության մասնակցության հարցը: Բայց ամենից առաջ մերոնց մասին: Հայաստանի մարզական պատվիրակության առաջին խումբը՝ վեց հոգի, բարեհաջող հասել է Բաքու եւ, դատելով մարզական մեկնաբան Կարեն Գիլոյանի հաղորդած տեղեկություններից, ամեն ինչ նորմալ է, իրենց անվտանգությունն ապահովված է:
Նա նաեւ հաղորդել է, որ Բաքվի «Օլիմպիական ավանում» պատրաստվում են մեր պատվիրակության կեցավայրի մոտ, ինչպես ընդունված է, բարձրացնել Հայաստանի դրոշը: Հավելենք, որ Բաքվի Եվրոպական խաղերին Հայաստանը մտադիր է ներկայանալ 25 մարզիկներով, որոնք հանդես կգան ըմբշամարտի, բռնցքամարտի, սամբոյի, ձյուդոյի, թհեքվանդոյի եւ հրաձգության մրցումներում:

Ի դեպ, երեկ հենց հիշյալ «Օլիմպիական ավանում» դժբախտ պատահար է տեղի ունեցել: Դեռեւս անհայտ հանգամանքներում ավտոբուսը վրաերթի է ենթարկել Ավստրիայի գեղալողի (սինքրոն լող) հավաքականի մարզուհիներին: Վրաերթի հետեւանքով երկու մարզուհիներ ծանր վնասվածքներ են ստացել, եւ նրանց անմիջապես օդանավով տեղափոխել են Վիեննա: 

Հասկանալի է, իհարկե, որ դժբախտ պատահարներից ոչ ոք երաշխավորված չէ, բայց ակնհայտ է նաեւ, որ տեղի ունեցածը վկայում է ադրբեջանական կողմի անփութության եւ կազմակերպչական ցածր մակարդակի մասին: Հակառակ պարագայում դժվար է պատկերացնել, թե ինչ կարող էր լինել, եթե ավտոբուսը միանգամից մի ամբողջ խումբ մարդկանց վրաերթի ենթարկեր «Օլիմպիական ավանում», որտեղ ինքնին անցուդարձը համաչափ պիտի լինի, ինչպես ասվում է՝ ըստ սահմանման: Բայց նման մի պատահար երեւի պիտի տեղի ունենար, որովհետեւ միգուցե անհնար է, որ մի բան Բաքվի ու Ադրբեջանի հետ կապված լինի, ու արյուն չթափվի: 

Երեկ, այս տեղեկությանը զուգահեռ, սկսեցին ինտենսիվ լուրեր շրջանառվել նաեւ, որ Բաքվի այդ նույն «Օլիմպիական ավանում» ռուսաստանցի եւ ուկրաինացի մարզիկներն են իրար քիթումռութ ջարդել: Մի խոսքով, սկզբից լեզվակռիվ է ծագել նրանց միջեւ, բայց քանի որ մարզիկները լեզվից այնքան էլ լավ չեն, բանը հասել է բռունցքներին:
Կարելի է չկասկածել, որ առաջիկայում էլի անախորժություններ կլինեն:

Սակայն դա էլ մի կողմ: Բանն այն է, որ ալիեւյան վարչախումբը, որն այդքան լավ է ուզում երեւալ աշխարհին ու մասնավորապես Եվրոպային, արդեն իսկ ցուցադրել է իր բուն «պատկերը», եթե կարելի է ասել՝ ասիական բռնապետական մուղամներով: Մասնավորապես, «Եվրոպական մարզական խաղերի» նախօրեին ադրբեջանական իշխանություններն արգելել են բրիտանական «Գարդիան» հանրահայտ պարբերականի մարզական թղթակցի ու նաեւ մի շարք իրավապաշտպան կառույցների ներկայացուցիչների մուտքը Ադրբեջան: 

Ավելին՝ «Սպորտը մարդու համար» պլատֆորմի ակտիվիստուհի Էմմա Հյուզը, որ Բաքվի խաղերը լուսաբանելու համար հավատարմագրված է եղել, Բաքու ժամանելուն պես օդանավակայանում ձերբակալվել է, ապա, կարելի է ասել՝ հետ ուղարկվել: Բանն այն է, որ Էմմա Հյուզն ակտիվորեն փորձել է եվրահանրության ուշադրությունը հրավիրել Ադրբեջանում քաղբանտարկյալների առկայության վրա: Հաշվի առնելով, որ ակտիվիստուհու «արկածները» ադրբեջանական իշխանությունների հետ են կապված, նա պետք է թերեւս ուրախ լինի, որ ալիեւյան վարչախմբի հրահանգով իրեն չեն սպանել:
Այս ամենը, ինչ խոսք, որոշակիորեն էլ ավելի է բացահայտում ադրբեջանական իշխանությունների իրական բնութագիրը, եւ հասկանալի է, նկատելի չափով չեզոքացնում է նրանց, այսպես ասենք՝ «պիառվելու» ջանքերն ու «ջուրը գցում» կաշառք-նավթադոլարները: 

Եթե դրան հավելենք, որ եվրոպական մի շարք երկրների ղեկավարներ գերադասել են ներկա չգտնվել Եվրոպական խաղերի բացման արարողությանը, ապա ադրբեջանական իշխանությունների որոշակի ձախողման պատկերն ավելի ակնհայտ կդառնա: 

Թերեւս որեւէ մեկը չի կասկածում, որ այս Եվրոպական խաղերն այնքան էլ մարզական չեն, որքան լինելու են ու վերածվելու են քաղաքական եւ քարոզչական «խաղերի»: Այսինքն՝ արդեն իսկ վերածվել են: Ավելին՝ անկասկած է, որ այս ամբողջ «օլիմպիական» հարայ-հրոցի հիմնական նպատակը Ալիեւի եւ նրա ղեկավարած Ադրբեջանի միջազգային հեղինակությունը բարձրացնելուն կամ «սպիտակացնելուն» են նպատակաուղղված: 
Եվ այդ համատեքստում, բնականաբար, չի կարող վերստին հարց չծագել Հայաստանի մարզական պատվիրակության մասնակցության վերաբերյալ: Իսկապես, մեր ինչի՞ն էր պետք մասնակցել մի բանի, որի նպատակը Ալիեւի վարկանիշը բարձրացնելը կամ դրական ներկայացնելն է: Այսօրինակ հարցադրումներ ու քննադատական ակնարկներ երեկ եւս հնչեցնում էին սոցցանցերում, ինչպես ընդունված է ասել՝ բլոգոլորտում: 

Հակառակ մոտեցում ունեցողները, մասնակցության կողմնակիցները նշում են Բաքվում հաղթանակի հասնելու եւ ի պատիվ դրա մեր երկրի օրհներգը հնչեցնելու, դրոշն էլ՝ բարձրացնելու պահը: Հասկանալի է, բոլորս էլ կուրախանանք ու կհպարտանանք, եթե որեւէ հայ մարզիկի հաջողվի հաղթանակի հասնել, ինչը մենք եւս ցանկանում ենք, սակայն ինչին գոնե տողերիս հեղինակը գրեթե չի հավատում: 

Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունը, տարիներ առաջ, շատ ցցուն օրինակ էր, որ ադրբեջանական իշխանությունները նավթադոլարների կապուկներ ու, պատկերավոր ասած, ձկնկիթի սարեր կթափեն, որ նման բան տեղի չունենա: Եթե Ալիեւը կարողացել է մարզական ծախու ղեկավարներից գնել Եվրոպական խաղերը, ապա մի երկու մրցավարն ի՞նչ է, որ չգնեն: