Հայաստանում տասնյակ հազարավոր քաղաքացիներ հայտնվել են տնտեսական փակուղում ժամկետանց վարկերի գծով կուտակված տույժ-տուգանքների պատճառով. Հրայր Կամենդատյան
«Վարկային համաներում՝ հանուն աշխատանքի և տնտեսական աճի». անհուսալի վարկերի տույժ-տուգանքների դուրսգրման համալիր լուծում
1. Խնդրի էությունը. «Պարտքային թակարդ» և ստվերային զբաղվածություն
Հայաստանում տասնյակ հազարավոր քաղաքացիներ հայտնվել են տնտեսական փակուղում ժամկետանց վարկերի գծով կուտակված տույժ-տուգանքների պատճառով, որոնք հաճախ բազմապատիկ գերազանցում են բուն վարկի մայր գումարը։
Գործող համակարգը ձևավորել է փակ շրջան, որտեղ տուժում են բոլոր երեք կողմերը.
* Քաղաքացին չի կարողանում պաշտոնապես աշխատել, քանի որ ՀԿԱԾ արգելանքներն անմիջապես բռնագանձում են աշխատավարձը՝ ուղղելով այն անվերջ աճող տույժերի մարմանը։ Արդյունքում՝ մարդիկ ստիպված աշխատում են ստվերում։
* Պետությունը կորցնում է տարեկան միլիարդավոր դրամների եկամտային հարկ և սոցիալական վճարներ՝ ստվերային զբաղվածության պատճառով, միաժամանակ ծանրաբեռնելով դատական և հարկադիր համակարգերը։
* Բանկերը չեն ստանում իրական գումարներ, այլ պահում են «թղթային» ակտիվներ, վճարում են դատական ու վարչական ծախսեր և սառեցնում են իրենց կապիտալը պահուստներում։
2. Առաջարկվող լուծումը. 12-ամսյա «Ֆինանսական վերականգնման պատուհան»
Առաջարկվում է օրենսդրական և կարգավորող փոփոխությունների միասնական փաթեթ, որով 2028 թվականի ընթացքում (12 ամիս ժամկետով) ստեղծվում են փոխշահավետ պայմաններ՝ տույժերի զրոյացման դիմաց մայր գումարի վերակառուցման համար։
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
