Ինչու Ադրբեջանն ակտիվ պատերազմ չի սկսում

Ալեն Ղևոնդյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է .

Ինչու Ադրբեջանն ակտիվ պատերազմ չի սկսում: Հարց, որ բավական տրամաբանական է, եթե հաշվի առնենք վերջին՝ առնվազն 10-15 տարվա ինտենսիվ զինումը, ծախսված մոտ 12-15 մլրդ դոլարը, վերջին՝ գրեթե բարձր բոլոր մակարդակի հանդիպումներում ու հայտարարություններում «բանակցությունների անարդյունավետության ու ռազմական գործողությունների վերսկսման հնարավորության» մասին նրանց կողմից բարձրաձայնվող թեզերը:

Պարզ է, որ այդ քայլից Ադրբեջանին ետ են պահում մի շարք հանգամանքներ: Հանգամանքների մեջ, բացի «ՀՀ զինված ուժեր»-ի գործոնից, առկա է նաև այն, որ ՀՀ-ն ՀԱՊԿ հիմնադիր անդամ է: Իհարկե, հաշվի առնելով մի շարք օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ հանգամանքներ՝ հեռու ենք այն մտքից, թե ՀԱՊԿ-ն ունակ է և առավել ևս ցանկություն ունի ամբողջությամբ իր վրա վերցնել ՀՀ անվտանգության ռազմական բաղադրիչի ապահովումը: Սակայն թերագնահատել այդ՝ կայացման փուլում գտնվող կազմակերպության դերակատարումը, նույնպես խելամիտ չէ: ՀԱՊԿ-ն դասական ռազմաքաղաքական դաշինք չէ. այն դրա «հիբրիդային» տարատեսակն է, երբ կազմակերպության անվտանգային հովանոցի ներքո հավաքվում են տարբեր քաղաքակրթական ընկալումներ, էթնիկ ծագում, կրոնական պատկանելություն, տնտեսական ներուժ, երբեմն նաև քաղաքական շահեր ունեցող երկրներ: Այս երկրներին միավորում է միայն անվտանգության կամ հնարավոր սպառնալիքի նկատմամբ ընդհանուր մոտեցումները:

Այսօր պաշտոնական Երևանին հաջողվել է իր զինված ուժերի և կազմակերպության համագործակցային բաղադրիչը հասցնել նշանակալի մակարդակի: ՀԱՊԿ իրավական շրջանակներում ՀՀ-ՌԴ ձևաչափով ռազմական համագործակցություն է իրականացվում օպերատիվ հերթապահության մի շարք բաղադրիչների մասով: Դրանց թվում առանձնահատուկ են հակաօդային և հակահրթիռային պաշտպանության, ՀՀ սահմանային անվտանգության ապահովման սեգմենտները, բանակային համատեղ օպերացիաների իրականացման ոլորտները: Այստեղ հարկ է ընդգծել, որ համատեղ օպերատիվ համագործակցությունն իրականացվում է միացյալ ուժերով, և վերոնշյալ բոլոր համակարգերը փոխլրացնում են միմյանց՝ որպես մեկ օրգանիզմ:

Նշյալը, իհարկե, գործուն փաստարկ է Ադրբեջանի՝ պատերազմը վերսկսելու հավակնությունների դեմ, սակայն հարկ է նշել, որ այսօրինակ համագործակցությունն ավելի շատ բնորոշ է ՀԱՊԿ-ի հայ-ռուսական ռազմական շփումներին: ՀԱՊԿ մյուս անդամների հետ ՀՀ-ի հարաբերությունները, իհարկե, բնականոն գործընկերային են, սակայն, չնայած ՀԱՊԿ կանոնադրությունից բխող պարտավորություններին, ռազմական փոխօգնության կիրառումը հնարավոր ռազմական գործողությունների պարագայում, կարծում ենք, իրատեսական չի լինի: Հենց միայն մեկ փաստ. Ադրբեջանը Բելոռուսի, Ղազախստանի հետ ունի տնտեսական, իրավական համագործակցության, ռազմական գործակցության շատ բարձր մակարդակ: Այդ երկրների ու Ադրբեջանի միջև միայն ապրանքաշրջանառությունը մի քանի տասնյակ անգամ գերակայում է նույն երկրների ու ՀՀ-ի ապրանքաշրջանառության մակարդակին: Իսկ ներկայիս աշխարհում տնտեսությունն առանցքային «գործոն» է: