Սամվել Կարապետյանի գործը մտնում է վճռորոշ փուլ

Հայաստանի քաղաքական իրականության ամենախնդրահարույց երևույթներից մեկը՝ արդարադատության համակարգի քաղաքականացումը, նոր փուլ է մտնում։ Սամվել Կարապետյանի գործով զարգացումները դարձան հերթական ապացույցը, որ իշխանությունները օրենքը վերածել են քաղաքական հաշվեհարդարի գործիքի։ Սակայն այս անգամ նրանց անօրինականությունը բախվել է միջազգային իրավունքի անխախտ պատնեշին։

Հայտնի իրավապաշտպան և փաստաբան Ռոբերտ Ամստերդամը, մեկնաբանելով Հայաստանի իշխանությունների գործողությունները, իր ֆեյսբուքյան գրառմամբ ընդգծել է, որ միջազգային դատարանները կանգնեցրել են Երևանի անօրինականությունները։ «Երբ իշխանությունը թիրախավորում է իր քաղաքական հակառակորդներին, օրենքը դառնում է զենք, իսկ դատարանը՝ մահակ։ Սամվել Կարապետյանի ձերբակալությունն ու նրա դեմ հարուցված գործը, դրան հաջորդած ՀԷՑ-ի հետ կապված գործընթացները հենց քաղաքական պատիժ են, քանի որ նա համարձակություն ունեցավ պաշտպանելու Հայ Առաքելական Եկեղեցին և ազգային արժեքները»,– գրել է Ամստերդամը։

Նրա խոսքով՝ փաստերը խոսում են հստակ․ հենց այն օրերին, երբ Սամվել Կարապետյանը կալանավորվեց, կառավարությունը փորձեց բռնազավթել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության կառավարումը՝ օրենքի կոպիտ խախտումներով։ Սա ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ ուղղակի հարձակում մասնավոր սեփականության վրա՝ քաղաքական վրեժխնդրության դրդապատճառներով։

Ամստերդամը հիշեցրել է, որ իր նախաձեռնությամբ և միջազգային իրավական հիմքերի վրա հիմնվելով՝ Ստոկհոլմի Առևտրային պալատի Արբիտրաժային ինստիտուտը կայացրել է հրատապ որոշում, որով ՀՀ կառավարությանը պարտավորեցրել է ձեռնպահ մնալ ՀԷՑ-ի դեմ ընդունված նոր օրենքների կիրառումից և դադարեցնել ընկերության բռնագրավման հետագա քայլերը։ «Այս որոշումը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի գործողությունները լուրջ կասկածներ են հարուցում միջազգային իրավունքի տեսանկյունից։ Եթե կառավարությունը չկատարի այդ պարտադիր որոշումը, դա կդառնա ապացույց, որ նրանց համար օրենքի գերակայությունը դատարկ խոսք է միայն»,– նշել է փաստաբանը՝ հավելելով, որ «մենք շարունակելու ենք մեր պայքարը հանուն արդարության»։

Մինչ միջազգային դատարանները փորձում են կանգնեցնել Երևանի անօրինականությունները, Հայաստանի ներսում իշխանությունները շարունակում են ճնշումների քաղաքականությունը։ 2025 թ. օգոստոսի 15-ին Հակակոռուպցիոն դատարանը կրկին երկու ամսով երկարաձգեց ազգային բարերար Սամվել Կարապետյանի կալանքը։ Փաստաբանական խմբի հայտարարության մեջ նշվում է, որ դատարանը անգամ չի հաղթահարել հիմնավոր կասկածի շեմը՝ այն դեպքում, երբ Կարապետյանին ներկայացված մեղադրանքները չեն հիմնավորվել որևէ փաստական տվյալով։ Դատարանը, այնուամենայնիվ, հաստատված էր համարել մեղադրանքի այն մասը, որով Կարապետյանի՝ Մայր Աթոռը պաշտպանող հարցազրույցը որակվել էր որպես «կոչ»։

Փաստաբանների խոսքով՝ քննիչ մարմինները վերջին ամիսներին որևէ նոր գործողություն չեն իրականացրել, անտեսել են դատարանի պարտադիր որոշումները և նույնիսկ առանց հիմքի առաջադրել են նոր մեղադրանք՝ շարունակական ապօրինության նոր նշաձող սահմանելով։ «Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ քաղաքական հետապնդման փաստը հաստատված է։ Դրա մասին խոսում են ոչ միայն իրավական խախտումները, այլև իշխանական շրջանակներից հրապարակային հաշվեհարդարի կոչերը»,– ասված է փաստաբանական խմբի հայտարարությունում։

Քննչական կոմիտեն այս ամենին ի պատասխան հայտարարել է, թե գործարարին առաջադրված մեղադրանքը պարզապես «փոփոխվել» է՝ ավելացվել են Քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի նոր կետեր, որոնք վերաբերում են «առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացմանը»։ Իրականում սա ոչ թե պարզեցում է, այլ հստակ ազդակ՝ գործը ցանկացած գնով քաղաքականացնել։

Միևնույն ժամանակ հայտնի է դարձել, որ Սամվել Կարապետյանի խափանման միջոցի հարցի քննությունը կանցկացվի հոկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 18:00-ին, Թբիլիսյան 5 հասցեում։ «Մեր ձևով» շարժման ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ ներկա են լինելու դատական նիստին և պահանջելու են ազատություն ու արդարադատություն։

«Մեր ձեւով» շարժման համակարգող Ալիկ Ալեքսանյանը հայտնել է, որ առաջիկայում Ազատության հրապարակում անցկացվելու է հանրահավաք՝ ի պաշտպանություն Սամվել Կարապետյանի․ «Գնալու ենք և բարձրաձայնելու ենք ժողովրդի պահանջը՝ ազատություն և արդարություն ազգային բարերարի համար»։

Սամվել Կարապետյանի փաստաբանական խումբը երեկ նոր հայտարարությամբ արձանագրել է, որ կալանքի երկարաձգման միջնորդությունը մակագրվել է դատավոր Վահե Դոլմազյանին, որն հայտնի է բացառապես իշխանահաճո որոշումներով։ «Դատավորը էական խախտում է թույլ տվել՝ նիստ նշանակելով 24 ժամից պակաս ժամկետում։ Այս ամենը վկայում է՝ գործը ոչ թե իրավական, այլ քաղաքական հարթության մեջ է»,– ասված է փաստաբանների հայտարարությունում։

Այս գործը վաղուց արդեն դուրս է եկել Հայաստանի ներքին դատաիրավական դաշտից։ Այն դարձել է Հայաստանի պետականության, արդարադատության և միջազգային հեղինակության քննություն։ Արդարությունը չի կարող մնալ անպաշտպան, իսկ միջազգային արբիտրաժի որոշումը հուշում է՝ այդ պաշտպանությունը սկսվել է։