Պատմական օրինաչափություն է, որ..

Մովսես Դեմիրճյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Լինում են ժամանակահատվածներ, երբ ժողովուրդը զրկված է հանրային կյանքի այսպես կոչված էլիտար՝ քաղաքականության և տնտեսության, ոլորտներում մասնակցության և որոշումներ ընդունելու հնարավորությունից: Դա պատահում է, որպես կանոն, պետության բացակայության կամ այլոց լծի տակ գտնվելու դեպքում: Այդ ժամանակ ժողովրդի ստեղծագործական, ինտելեկտուալ և կամային ամբողջ ներուժը դրսևորվում է այլ տեղ՝ մշակույթում՝ արվեստի և արհեստի թռիչքային զարգացման միջոցով:

Օրինակները շատ են, ենթադրենք, հայկական մշակույթի զարգացումը այլ երկրների համայնքներում, կամ հենց խորհրդային միության շրջանում, երբ քաղաքացիներն, իհարկե, զրկված էին քաղաքական և տնտեսական ոլորտներում էական դերակատարում ունենալու հնարավորությունից:
Այլ կերպ ասած, մարդու և մարդկային խմբերի (բնակչություն, ժողովուրդ, ազգ) կամքն առ կյանք դրսևորվում է այլ ոլորտներում, որոնք փակ չեն ազատ գործունեության համար: