ԼՂՀ ՊԲ-ն ունակ է ժամանակին և համարժեք արձագանքելու իրավիճակային փոփոխություններին

Այսօր՝ փետրվարի 23-ին, ԱԺ-ում ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի ընտրության հարցի շուրջ ելույթով հանդես եկավ «Օրինաց երկիր» խմբակցության պատգամավոր Իշխան Խաչատրյանը, ով նշեց, որ մարդու իրավունքները հանդիսանում են բարձրագույն արժեք: «Հարկ եմ համարում հիշեցնել, որ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության մեջ ամրագրված է.

«Մարդու իրավունքների պաշտպանն անկախ պաշտոնատար անձ է, որը հետևում է պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու պաշտոնատար անձանց, իսկ Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին օրենքով սահմանված դեպքերում՝ նաև կազմակերպությունների կողմից մարդու իրավունքների և ազատությունների պահպանմանը, նպաստում է խախտված իրավունքների և ազատությունների վերականգնմանը, իրավունքներին և ազատություններին առնչվող նորմատիվ իրավական ակտերի կատարելագործմանը: Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք պարտավոր են օրենքով սահմանված կարգով Մարդու իրավունքների պաշտպանին տրամադրել անհրաժեշտ փաստաթղթեր, տեղեկություններ և պարզաբանումներ, ինչպես նաև աջակցել նրա աշխատանքներին»»: «Այսօր ընտրելով մարդու իրավունքների պաշտպան, մեր նպատակը մեկն է՝ ստեղծել Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքական, տնտեսական, բարոյա-արժեքային, սոցիալական, իրավաբանական կայուն, հուսալի երաշխիքներ մարդու իրավունքների կենսագործման համար: Իսկ այդ երաշխիքներն այնպիսի միջոցների, եղանակների համակարգ են, որը յուրաքանչյուրին ապահովում է իր իրավունքներն ու ազատությունները վեր հանելու, ձեռք բերելու և կենսագործելու հավասար իրավական հնարավորություններ»,-նկատեց պատգամավորը` հավելելով, որ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության մեջ մարդու իրավունքների ու ազատությունների ամրագրումը դեռևս չի նշանակում, որ այդ նորմերն իրականություն են: «Մարդը գոյություն ունի և´ հասարակության, և´ պետության մեջ: Ներկայումս մեր իրականության և իրավական հարթության մեջ կան խորքային հակասություններ: Մինչդեռ պետության գերխնդիրը պետք է լինի ոչ միայն մարդու իրավունքների հռչակումը, այլև դրանց կենսագործումն ու ցանկացած իրավունքի իրացման երաշխավորումը: Յուրաքանչյուր անհատ պետք է անարգել օգտագործի իր իրավունքները: Սահմանադրության վերջին փոփոխությամբ էլ ավելի է արժևորվում օմբուդսմենի ինստիտուտի դերը, սակայն մարդու իրավունքների պաշտպանն իր գործունեությամբ պետք է նպաստի իրավապաշտպան համակարգի հզորացմանը: Մեր երկրի տնտեսական, քաղաքական ճգնաժամի պայմաններում մեր հասարակությունն ու պետությունը դեռևս ի վիճակի չեն ապահովելու մարդու իրավունքների լրիվ և երաշխավորված կենսագործումը: Ինչը պայմանավորված չէ միայն տնտեսական դժվարություններով, այլ ունի խորքային պատճառներ և նպաստող քաղաքական գործոններ, որոնք հետևողականորեն պետք է հաղթահարվեն: Այս տեսանկյունից կարևորվում է պաշտպանի ինստիտուտի ազատ և անկաշկանդ գործունեության իրավական երաշխիքների սահմանումը»,-հավելեց պարոն Խաչատրյանը: Ըստ նրա. «Մեր երկրում մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտը դեռևս կայացման փուլում է գտնվում: Անհրաժեշտ է ստեղծել առողջ համագործակցության եզրեր՝ պետական իրավասու մարմինների և պաշտպանի գրասենյակի միջև՝ պետաիրավական համակարգի դերի վերաիմաստավորման և վերակառուցման նպատակով: Այս առումով կարևորվում է հասարարական կազմակերպությունների հետ ակտիվ համագործակցությունը: Իրականությունը փաստում է, որ մեր երկրում մարդու իրավունքների ոտնահարումը կարծես թե դարձել է ավանդույթ: Ցավոք սրտի մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը դեռևս հասանելի չէ մեր բոլոր քաղաքացիներին, ուստի պետք է ընդլայնել դրանց աշխարհագրությունը և բոլոր մարզերում հիմնել գրասենյակներ»: «Ամեն տարի Ազգային ժողով է ներկայացվում «Մարդու իրավունքների պաշտպանի տարեկան զեկույցը»: Այնտեղ առկա են խնդիրներ, որոնք տարիներ շարունակ պահպանում են իրենց գոյությունը: Մասնավորապես, այսօր մեր քաղաքացիները չեն վստահում դատական համակարգին, սեփական երկրում իրենց պաշտպանված չեն զգում, քանի դեռ շարունակվում են անարդար դատավարությունները: Գաղտնիք չէ, որ ոլորտում առկա բազմաթիվ խնդիրներ ի հայտ են գալիս օրենսդրական բացթողումների արդյունքում: Ուստի կարևորում եմ մարդու իրավունքների պաշտպանի ակտիվ մասնակցությունը օրենսդրական դաշտի կատարելագործման հարցում»,-նշեց նա: Կարևորելով հարցի քննարկումը` ՕԵԿ-ական պատգամավորն ընդգծեց, որ այս պաշտոնը նախևառաջ ենթադրում է մեծ պատասխանատվություն. «Տարիների փորձը վկայում է, որ մեր բոլոր օմբուդսմենները չփաստարկված հիմնավորումներով հրաժարվել են իրենց պաշտոնից: Այսօր այս հանգամանքը լուրջ մտահոգության տեղիք է տալիս:

Ուզում եմ վստահ լինել, որ նոր օմբուդսմենը հավատարիմ մնալով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ իրեն վերապահված լիազորություններին կպաշտոնավարի ամբողջ սահմանադրական ժամկետով: Ներկայացված մարդու իրավունքների պաշտպանի թեկնածուն օժտված է անհրաժեշտ մասնագիտական գիտելիքներով և հմտություններով: Կարծում եմ, որ նա իր արդյունավետ գործունեությամբ կնպաստի իրավապաշտպան համակարգի ուժեղացմանը»: Իսկ վերջում պատգամավորն ընդգծեց. «Մենք կարևորում ենք մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակի գործունեությունը իրավական պետության կայացման գործում: Այսպիսով, անհրաժեշտ է ոչ միայն իրավաբանորեն ամրագրել մարդու իրավունքների լրացուցիչ երաշխիքներ, այլ նաև իրական դարձնել առկա երաշխիքները»: