Թրաֆիքինգ՝ դարի հանցագործություն․ Թրաֆիքինգը Հայաստանում (լուսանկարներ 12+)

Life 19 Փետրվար, 2016 18:59

Թրաֆիքինգը մարդկանց՝ ստրկական, սեռական, բռնի և չնչին վարձատրությամբ աշխատանքի տեսքով անօրինական շահագործումն է։ Այն ծանր, անդրսահմանային, կազմակերպված հանցագործություն է և նույնչափ շահութաբեր է, ինչ թմրամիջոցների և զենքի ապօրինի վաճառքը։ Թրաֆիքինգը շահութաբեր արտադրություն է։ Համարվում է ամենաարագ աճող հանցավոր բիզնեսն աշխարհում։ Թմրավաճառքին հաջորդելով՝ համարվում է երկրորդ ամերաշահաբեր հանցավոր բիզնեսը։ 2004 թվականին ամբողջ աշխարհում թրաֆիքինգից ստացած տարեկան եկամուտը գնահատվել է 5-9 միլիարդ ամերիկյան դոլլար։ 2005 թ. Պատրիկ Բելսերը տարեկան շահույթը գնահատել է 31.6 միլիարդ ամերիկյան դոլլար։

Այս երևույթը մի քանի տեսակի է լինում` սեռական շահագործում, հարկադիր աշխատանք, ստրկություն, օրգանների փոխպատվաստում, երեխաների օգտագործում զինված կոնֆլիկտներում (երեխաներին մարտական գործողությունների մեջ ներգրավելը):

Ըստ 2008 թվականի ՄԱԿ-ի գնահատականների՝ մոտավորապես 2.5 միլիոն մարդ՝ 127 երկրներից ենթարկվում են թրաֆիքինգի 137 երկրներում։ Սակայն այս տվյալները չեն կարող հստակ լինել, դրանք միայն գնահատականներ են և կարող են անընդհատ փոփոխվել, քանի որ թրաֆիքինգը շարունակաբար կատարվող գործողություն է և ոչ թե որոշակի ակտ։

Թրաֆիքինգը Հայաստանում «փակ թեմա» է համարվում, մինչդեռ հայ աղջիկները նույնպես դառնում են դրա զոհը։ Հայաստանը դեռևս նախկինի պես ներկայացվում է իբրև տղամարդկանց, կանանց և երեխաների հարկադիր աշխատանքի և սեռական շահագործման աղբյուր հանդիսացող երկիր: Հայաստանը նաև կանանց ու տղամարդկանց մատակարարման աղբյուր է արտերկրում հարկադիր աշխատանքի համար: Հայաստանցի կանայք ու տղամարդիկ աշխատանքային շահագործման են ենթարկվում ՌԴ-ում, իսկ երիտասարդ հայ տղաները` Հայաստանի ներսում: Հայաստանցի տղամարդիկ և կանայք հարկադիր աշխատանքի են ենթարկվում Ռուսաստանում եւ Թուրքիայում: Որոշ դեպքերում հայ տղամարդիկ հարկադիր աշխատանք են կատարում հենց Հայաստանում: Որոշ երեխաներ Հայաստանի ներսում աշխատում են գյուղատնտեսության, շինարարության և սպասարկման ոլորտներում, ինչպես նաեւ իբրեւ տնային ծառաներ են հանդես գալիս Հայաստանում և Թուրքիայում: Հայաստանցի տղամարդիկ պարտք են վերցնում իրենց ճանապարհածախսի համար, ինչը նրանց ժամանման երկրում թրաֆիքինգի զոհ դառնալու առիթ կարող է դառնալ: Միաժամանակ ընդգծվում է, որ ռուս և ուկրաինացի պարուհիները հայաստանյան գիշերային ակումբներում թրաֆիքինգի են ենթարկվում:

Իրավապահ մարմինների կողմից բացահայտված թրաֆիքինգի դեպքերը չեն ներկայացնում իրական պատկերը և դրանք, այդ թվում` երեխաների թրաֆիքինգի դեպքերը, իրականում շատ ավելի են և հայտնի են հասարակությանը, բայց` ոչ իրավապահներին: Բացի այդ, պարզվել է, որ հրապարակված որոշ տեղեկություններ մտացածին են և չեն համապատասխանում իրականությանը կամ ստացվել են անհայտ աղբյուրներից:

Թեպետ օրենքը խիստ պատիժ է սահմանում թրաֆիքյորների համար, սակայն նրանք կան և նրանց ոտնձգություններից խուսափելու համար հարկավոր է զգուշանալ անծանոթների հետ մենակ ինչ-որ տեղ գնալուց, նրանցից խմիչք կամ սնունդ ընդունելուց:

Ոչ ոք չպետք է մնա ստրկության կամ անազատ վիճակում. ստրկությունը և ստրկավաճառությունը՝ իրենց բոլոր տարատեսակներով, արգելվում են: