Ինչ են փնտրել ադրբեջանցի հնագետներն օկուպացված Արցախի Տող գյուղում

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

2024 թվականի հունվարին ադրբեջանցի հնագետները «հետախուզական պեղումներ» են կատարել օկուպացված Արցախի Տող գյուղում գտնվող մելիքական ապարանքի առջեւ գտնվող բակում, շինությունների առջեւ: 20-րդ դարում ձեւավորված հրապարակի առջեւ փորված փոսը ներկայացվում է որպես լուրջ հնագիտական ձեռքբերում: 
Համաձայն «Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում» (Monument watch) ակադեմիական հարթակի՝ Ադրբեջանի հնագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող Նաթիգ Ալիշովն իր ֆեյսբուքյան հրապարակումներում տեղադրել է լուսանկարներ Տողի եւ շրջակայքի հուշարձաններից, ինչպես նաեւ՝ աշխատանքային գործընթացից: Լուսանկարներից երեւում է, որ Ալիշովն այցելել է Տողի շրջակայքի եւ Հադրութի մի շարք հայկական եկեղեցիներ, «չափագրումներ» կատարել, լուսանկարել, հաշվառել:

Տողում իրականացված «պեղումների» մասին ընդարձակ տեսանյութ է նկարահանել ադրբեջանական ICTIMAI TV հեռուստաընկերությունը: Ալիշովը նշում է, որ հետազոտության ընթացքում իրենք փաստել են «տեղի աղվանական հուշարձանների խեղաթյուրումը, վերափոխումը հայերի կողմից»՝ որպես փաստարկ նշելով «աղվանական» բեմի բարձրության, սյուների, խաչերի, կամարների մասին: Զարմանք են առաջացնում «աղվանական սյուն», «աղվանական կոթող», «կամար», «աղվանական բեմի բարձրություն» ձեւակերպումները: Ըստ հնագետի՝ անգամ եկեղեցիների շուրջ գտնվող գերեզմանաքարերը հուշարձանների հետ կապ չունեն:

Այն, որ Արցախի հայկական քրիստոնեական հուշարձաններն աղվանական որեւէ հատկանիշ չունեն, մանրամասն հիմնավորված է այդ հուշարձաններին նվիրված բազմաթիվ հետազոտություններում: Եվ այն, որ ադրբեջանցի հնագետն ինքն էլ չգիտի, թե ինչ է «աղվանականն» Արցախում, ավելի քան ակնհայտ է: Նա պարզապես հետեւում է երկրի քաղաքական ղեկավարի հայտարարություններին եւ ստիպված է հընթացս մոգոնել ինչ-ինչ առանձնահատկություններ: Բայց զարմանալի է, որ իրեն հնագետ համարողը չգիտի նաեւ Արցախի միջնադարյան մշակույթը: Գոնե մի փաստ նշեր, մի որեւէ օրինաչափություն եւ դա հերքեր: Միայն դատարկ հայտարարություններ, թե իբր հայերը խեղաթյուրել են հուշարձանները, սակայն եւ ոչ մի գիտական փաստարկ, հիմնավորում: Տող գործուղված այս հնագետն անգամ տեղյակ չէ այդտեղ կատարված հետազոտություններից, դրանց արդյունքներից, որոնք հրապարակված են (տես՝ Տողի մելիքական ապարանքը-Monument Watch): Մենք արդեն ծանոթ ենք այս ոճին, ադրբեջանցի հնագետն այլ բան չի հնարել, քան հետեւել է իրեն ուդիական համայնքի ղեկավար հռչակած Ռոբերտ Մոբիլիի զավեշտալի հայտարարություններին, թե «հայտնաբերել» է աղվանական խաչեր, որոնք տարբերվում են հայկականից։



Առավել մանրամասն` այստեղ.

 https://t.me/arm24live