Սարսափելի թվեր և պետական անգործություն․ խաղադրույքները չարիք են դարձել

2021 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանում կատարվել է 3,2 տրիլիոն դրամի խաղադրույք: Սարսափելի այս թիվը երեկ Ազգային ժողովում հրապարակել է Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի փոխնախագահ Բաբկեն Թունյանը՝ ներկայացնելով «Գովազդի մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու Կառավարության ներկայացրած նախագիծը, որով առաջարկվում է արգելել բուքմեյքերների գովազդը:

Ըստ էության, խաղադրույքները ուղիղ երկու անգամ գերազանցում են Հայաստանի բյուջեի եկամտային մասը։ Ընդ որում, 6,5 միլիարդ դոլար թվում գրեթե ահնար է հաշվարկել ՀՀ քաղաքացիների կողմից Վրաստանում կամ այլ օտար երկրներում կատարված խաղադրույքները։ Թունյանը նշել է նաև, որ Թունյանի խոսքով` խաղադրույքների ու շահումների տարբերությունը մոտ 70 մլրդ դրամ է, այսինքն 150 միլիոն դոլար մարդիկ պարտվել են: Կառավարությունը փորձում է արգելել բուքմեյքերների գովազդը, սակայն սովորության համաձայն, հակառակ կողմից է սկսել։ Միտումնավորությո՞ւն է, թե՞ չհասկանալու արդյունք բարդ է ասել։ Բանն այն է, որ նախագծով արգելվելու է շահումով խաղերի և ինտերնետ շահումով խաղերի գովազդը։ Սակայն պահպանվում է վիճակախաղերի գովազդի հնարավորությունը, իսկ բուքմեյքերական բոլոր ընկերությունները ունեն նաև վիճակախաղի լիցենզիա և արդյունքում նույն ընկերությունների գովազդը շարունակվելու է։ Նաև գովազդի սահմանափակումը լրջորեն վնասելու է անկախ մամուլին։

Գաղտնիք չէ՝ գլխավոր գովազդատուները բուքմեյքերական ընկերություններն են, և մեդիայում գումարների անհետացմանը զուգահեռ նախ նվազելու են անկախ և անաչառ լրատվամիջոցների թիվը, նաև ԶԼՄ-ները լիակատար կախման մեջ են ընկնելու քաղաքական միավորներից։ Բազմաթիվ փորձագետներ նշում են, թե այս նախագծով ոչ թե կանխում են խաղամոլության տարածումը, այլև մեկ կամ մի քանի ընկերությունների պարզապես մենաշնորհ են տալիս։ Որևէ տարբերություն չկա՝ խաղացողին տասնյակ, թե մեկ ընկերություն է կողոպտում։ Իսկ խաղացողը խաղալու է՝ անկախ նրանից, թե ինչ օրենք են ընդունում ՀՀ Ազգային ժողովում:

Տարոն Ավետիսյան