Ի՞նչ է արել Ռոբերտ Քոչարյանը Արցախի հարցի լուծման համար

ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը իր պաշտոնավարման ընթացքում Ղարաբաղյան հարցի խաղաղ լուծման իր տեսլականն ուներ: Մինսի խմբի հետ հերթական հանդիպման ժամանակ նա իր խոսքում նշել է, որ Արցախի հարցն արդեն լուծված է և այդ հարցը լուծել է ժողովուրդը, ուստի մնում է միայն օրինականցնել այն, ինչ այսօր մենք ունենք այդ հողի վրա:

1998-2007թ-ի իշխանությունները անում էին ամեն ինչ, որ միջազգային հանրության մոտ փոխեն ընկալման ձևաչափ: Իհարկե, հասկանալի էր, որ բարդ գործընթաց են նախաձեռնել, բոլորը գիտեին, որ Ղարաբաղը՝ Արցախը, պետք է լինի Ադրբեջանի կազմում՝ ինքնավար կարգավիճակով: 1997թ-ին միջնորդները եկել են այն համոզման, որ Արցախը պետք է Ադրբեջանի կազմում հայտնվի փուլային ձևաչափով, և դրան հավանություն էր տվել այն ժամանակ գործող նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը: Որոշումը չընդունվեց բացառապես նրա համար, որ Հայաստանը օգտվեց իր Վետոյի իրավունքից: Ղարաբաղի ինքնորոշումը՝ Ադրբեջանի կազմից դուրս, կարող էր խառնել շատ երկրների գործեր: ՀՀ երկրորդ նախագահը սկսեց համագործակցել նախ ԱՄՆ-ի հետ, որին կարողացավ համոզել իրավահավասարության մեջ դնել Ղարաբաղը և Բաքուն, թեև դժվար էր պատկերացնել՝ հաշվի առնելով երկու երկրների բնակչության թվի և տարածքային անհավասարությունները, սակայն այդ կերպ Ղարաբաղը դարձավ կողմ:

Ռոբերտ Քոչարյանի և Հեյդար Ալիևի առաջին հանդիպումը տեղի ունեցավ 1999թ-ին: Իսկ արդյունքը երևաց 2001-ին, երբ Բաքուն մերժեց այդ գաղափարը, իսկ մինչ այդ՝ մերժողի դերում միայն Երևանն էր: Միջնորդները հասկացան, որ ծնվում են նոր գաղափարներ և այն պետք է ընդունելի լինի և՛ հայերի, և՛ ադրբեջանցիների համար : Այդ ժամանակ էլ ի հայտ եկավ «տարածքներ՝ կարգավիճակի դիմաց» գաղափարը, որը հատատվեց 2007-ին՝ Մադրիդում և ստացավ «մադիրդյան սկզբունքներ» անվանումը:

«1988 թվականից ի վեր Արցախի հարցի կարգավորումը դիտում էինք ազգերի ինքնորոշման սկզբունքի հիմքի վրա։ Սա է Արցախի հարցի լուծման բանաձևը»,- երեք հեռուստաընկերություններին տված հարցազրույցում ասել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը:

Աննա Ավետիսյան

Pressmedia.am