Եվրոպայում անհանգիստ են

Նախօրեին հայտնի դարձավ, որ Գերմանիան կարող է վերանայել իր չեզոք դիրքորոշումը, եթե Բաքուն չգնա հրադադարի՝ գերմանացի պատգամավորների հետ հարցուպատասխանում ասել է այդ երկրի արտգործնախարար Հայկո Մաասը:

 

Հարց է առաջանում՝ իսկ ինչո՞ւ է Բեռլինը մինչև հիմա չեզոք: Իսկ եթե ավելի խորն անդրադառնանք թեմային, ապա, իրականում խոսքը մի երկրի մասին է, որը առաջատարն է մի ամբողջ եվրոպական աշխարհամասում՝ անվիճելի առաջատարը: Ինչպե՞ս կարող է առաջատարը լինել չեզոք մի հարցում, որը վերաբերում է այն աշխարհամասի անվտանգության մարտահրավերներին, որում նա առաջատար է: Փաստացի այն, ինչ Թուրքիայի սանձազերծմամբ տեղի է ունենում Կովկասում՝ ռեգիոնալ ապակայունացում և ահաբեկչական ավանտյուրա, խորապես առնչվում է Եվրամիության, Եվրոպայի անվտանգությանը: Կասկածի տակ դնել այդ հանգամանքը՝ նշանակում է կասկածի տակ դնել պարզապես այն, որ Ա-ից հետո գալիս է Բ-ն: Եթե Գերմանիան այդ հանգամանքը դնում է կասկածի տակ, ապա չեզոքությունը հասկանալի է: Բայց եթե այդ հանգամանքը կասկածի տակ չէ, ապա ինչպե՞ս է Բեռլինը մինչ այժմ չեզոք դիրքավորում որդեգրում Եվրամիության անվտանգության հարցում, որն այսօր վճռվում է Կովկասում:

 

Երբ Գերմանիայի արտգործնախարարը հայտարարում է՝ եթե Բաքուն չգնա հրադադարի, ուրեմն Բեռլինը կարող է փոխել իր չեզոք դիրքորոշումը, ապա դա թերևս ունի տրամաբանական սխալ: Բաքուն, իսկ ավելի շուտ՝ Անկարան, պատերազմական ավանտյուրայի է գնացել, որովհետև Բեռլինն ունեցել է չեզոք դիրքորոշում: Եվ այստեղ արդեն «չեզոք» բնորոշումը վերաբերում է ոչ թե շատ կոնկրետ իրողությունների, տվյալ պարագայում՝ արցախյան գոտում տեղի ունեցող զարգացումներին, դրանց հասունացման հարցերին, այլ վերաբերում է պետական անվտանգային ռազմավարական քաղաքականությանը ընդհանրապես:

 

ԵՄ անվտանգային խնդիրների ու մարտահրավերների հանդեպ այդ «տոլերանտ չեզոքությունն» է, որ Թուրքիայի մոտ հասունացրել է անպատժելիության զգացում և թույլ տվել սանձազերծել մի շարք կոնֆլիկտներ եվրոպական որովայնի ամբողջ երկայնքով՝ Միջերկրածովյան ռեգիոնից մինչև Կովկաս: Հետևաբար, Բեռլինը ոչ թե իր չեզոքությունը փոխելը պետք է պայմանավորի Բաքվի վարքագծով, այլ իր չեզոքությունից շատ կոնկրետ ու հստակ անվտանգային քաղաքականության առումով պետք է պայմանավորի Անկարային և դրա գործիք դարձած Բաքվին վարքագիծ թելադրելու հեռանկարը: Ընդ որում, խոսքը դարձյալ ամենևին ոչ միայն ներկայիս պատերազմը դադարեցնելու մասին է, այլ Թուրքիային եվրոպական որովայնի ամբողջ երկայնքով մարգինալացնելու ռազմավարական խնդրի: