Ռազմական դրություն, այրվող բուխարիներ և կենդանի հերոսներ
Ուշադրության կենտրոնումՍեպտեբերի 27-ից առ այսօր երկրում ռազմական դրություն է և բոլորն են սպասում դրա բաղձալի ավարտի մասին լուրին: Պատկերացնենք, որ մաենք հասել ենք մեր բաղձալի երազանքին, որը հիմա բոլորիս օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ է:
«Արցախաադրբեջանական սահմանը խաղաղ է, իսկ ռազմական գործողությունները դադարել են»: Համայան հայությունը յուրքանչյուր առավոտ արթնանում է հենց այս լուրի սպասումով: Իսկ ինչ կունենանք մենք ավարտից հետո: Պատերազմը ոչ միայն ռազմի դաշտում է այլև քաղաքացիական բնակավայրերում: Ռազմական գործողությունների հենց առաջին օրվանից, թիրախավորվեցին քաղաքացիական բնակավայրերը, թիրախ դարձան բնակիրչները, զոհվեց մի կին և մի երեխա: Քաղաքացիների դեմ կռվող թշնամին էլի նույնն է, նրանք անզեն են, այսպես հեշտ է:
Ավելի քիչ են վախենում անզեն կանանցից, երեխաներից, լրագրողներից, ուստի հավասարապես կռվում են և՛ նրանց, և՛ զինվորականների դեմ: Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտը ավերածությունների էպիկենտրոն է: Ավերածությունների են ենթարկել նաև Շուշի քաղաքը և այլ քաղաքային բնակավայրեր: ՊՆ-ի հոկտեմբերի 5-ի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2074 գույքային կորուստ ունենք: Քաղաքներում բնակչության զգալի մասը տարհանված է կամ գտնվում են ապաստարաններում: Հայրենի Արցախ վերադառնալիս էլ ծանոթ կլինի միայն վառոդի հոտը, որին սովոր են կյանքի առաջին իսկ պահերից:
Հրետակոծություններ և ավերվածություններ միշտ էլ տեսել են, հերոսամարտերը հիշում են այնպես կարծես երեկ լիներ՝ Արցախյան ճակատամարտ, Շուշիի ազատագրում, Ապրիլյան պատերազմ և այլն, սեղմ ասած պատերազմ, որը սկսվել է և չի ավարտվում շուրջ 30 տարի: Շինությունների ավերածությունները կուղղվի և քաղաքներում նոր ձայներ ու մանկան աշխույժ ճիչեր կլսվեն, որ պետք է տարիներ հետո Արցախի հերոսի կոչում ստանան: Քաղաքի փոշին շատ բան է կոծկել, գուցե որոշ ժամանակ այն մոռացության մատնվի, բայց հողն՝ ինչի համար, որ կռվել են, հայի արյունով է շաղախված և հենց այդ հողի են վրա են ամուր կանգնելու արցախցիները՝ այլևս խաղաղություն հաստատածները:
Նոր շուքով ու նոր մանուկների ճիչերով կնշեն նոր՝ արդեն վերակառուցած Ստեփանակերտի ու Շուշիի բնակարանամուտները: Եկեղեցիներում կհնչեն կոչնակները և կլսվի պատարագի ձայնը: Աղոթք կուղղվի առ Աստված՝ ի նշան խաղաղության անմեղ զոհերի: Երեկոյան էլ բուխարիների կողքին և հային հատուկ հյուրասիրությամբ ու լի բաժակներով խմելու են կենդանի հերոսների կենացը՝ ովքեր կրկին վերահաստատում են եղել ենք, կանք ու կլինենք:
Աննա Ավետիսյան