Տուգանքի մատերիալ, թե՞ հպարտ քաղաքացի

Օրերս հայտնի դարձավ, որ իշխանությունը հերթական օրենսդրական նախաձեռնությամբ է հանդես եկել, որի նպատակը կրկին ապացուցելն է, որ «քաղաքացին տուգանքի մատերիալ է»։

Բոլորս ենք հիշում, թե ինչպես արագաչափերի, զանազան տուգանքների, հարկերի բեռից կքող քաղաքացուն պաշտպանելու նկրտումներով իշխանության եկածները կարճ ժամանակ անց սկսեցին ավելացնել իրենց ընտրած «հպարտ պողոսների» ֆինանսական բեռը։ Քաղաքացին դարձավ տուգանքի մատերիալ, որին տուգանում էին ոչ միայն արագաչափի, կարմիր գծերի համար, այլև դիմակ չկրելու, պատշաճ չկրելու համար։

Ընդ որում՝ հսկողությունը ուժեղացնելու անվան տակ հեղափոխական մեխանիզմ ներմուծեցին՝ քաղաքացուն ոստիկանը կարող է տուգանել անգամ իր անձնական օգտագործման մեքենայից։

Հիմա արդեն ունենք լրիվ այլ իրականություն․ քաղաքացիների տուգանքներից չպրծած՝ իշխանությունն անցել է լրատվամիջոցներին։ Իշխանությունը ձեռնամուխ է եղել սոցցանցերում և լրատվամիջոցներում հրապարակված վիրավորանքի և զրպարտության համար փոխհատուցման չափը վիրավորանքի դեպքում 1 միլիոն դրամից դարձնել 5 միլիոն դրամ, զրպարտության դեպքում` 2 միլիոնից 10 միլիոն դրամ:Իհարկե, համացանցում ատելության խոսքի տարածումը, ֆեյքնյուզը մտահոգիչ ծավալների է հասնում, որի դեմ կարծես օրենքներն անզոր են, սակայն իշխանության ներկայացուցիչները մոռանում են, որ ատելություն քարոզելու կնքահայրը։

Բավական է հիշել «նոր որակի» ԱԺ-ի մի քանի հայտնի միջադեպերը՝ փողոցային լեքսիկոնով և ամենավերջին հայհոյանք, վիրավորանքներով։ Դրանց համար, ի դեպ, որևէ մեկը պատասխանատվության չենթարկվեց, չտուգանվեց, չպատժվեց, անգամ քաղաքական հետևանքներ չեղան։

Այնպես որ, լավ կլինի նախ օրենսդիրները օրենսդիր լինեն և իրենց վարքով օրինակ ծառայեն, ի սպառ իրենց հրապարակային գործունեությունից, բառամթերքից հանեն վիրավորանքը, զրպարտությունը, ապա նոր պահանջներ ներկայացնեն լրատվամիջոցներին։Ամեն դեպքում, մտահոգված լինելով վիրավորանքի և զրպարտության ծավալներով և ամենևին չարդարացնելով այս արատավոր երևույթը, առավել մտահոգիչ է առաջարկվող տուգանքների չափը։ Երկրորդ, պետք է հիշել նաև, որ միշտ չէ, որ նման հայցերը ԶԼՄ-ների դեմ են, հեղափոխությունից հետո մենք տեսանք հայցերի տարափ ոչ միայն ներկա պաշտոնյաների կողմից, այլ նրանց ընդդիմախոսների կողմից։ Իսկ դատարանի առաջ լրատվամիջոցները և այլ անձինք հավասար են։ Այնպես որ 5-10 մլն դրամի տուգանքը կարող է դառնալ դամոկլյան սուր հենց իշխանության գլխին։

Մյուս կարևոր հանգամանքն այն է, թե արդյոք որևէ վիճակագրություն, հետազոտություն արվել է, թե վիրավորանքի, զրպարտության հայցերով ինչպիսի տուգանքներ են նշանակում դատարանները առկա օրենսդրության պայմաններում։ Անզեն աչքով անգամ նկատելի է, որ դատարանները անգամ օրենքով նախատեսված 1-2 մլն դրամ տուգանքը չեն նշանակում՝ հաշվի առնելով զրպարտչական նյութի բովանդակությունը, հասցեատերը, պատասխանողի գույքային վիճակը։

Կարեն Պողոսյան

Pressmedia.am